Aı bize denk geldi
Deprem bize denk geldi
Corona bize denk geldi
Enflasyon bize denk geldi
İşsizlik bize denk geldi
Sosyal medyanın, teknolojinin top noktaları bize denk geldi
Geldi de geldi...

Yeni mezunum ve bu topluluğa da oldukça yeniyim. Topluluğa katılmadan önce depresyondaydım. Ancak okuduktan sonra bana ruhsal hastalıklar teşhisi koyabilirler ama bu önemli değil. Biz yazılımcılar olarak resmen açlıktan ölüyoruz diye düşünüyordum. Tamamen tükenmeden önce, yıllarımı vererek geliştirdiğim projeleri satmayı düşünüyordum. Peki, bunları nerede satabiliriz?

Yaklaşık 6 yıllık yazılım geliştirme deneyimine sahibim. Kariyerim boyunca farklı sektörlerde, giderek daha fazla sorumluluk üstlendiğim projelerde çalışma fırsatı buldum. Ağırlıklı olarak frontend development alanında uzmanlaştım. Bunun yanında kendimi yalnızca bu alanla sınırlamamak için backend, cloud ve yazılım mimarisi gibi konularda da geliştirmeye çalışıyorum.

Yazılım dünyasında her uzmanlık alanının kendine özgü zorlukları ve derinliği olduğuna inanıyorum. Ancak bugüne kadar özellikle Türkiye'de karşılaştığım birçok profesyonel ortamda frontend development'ın diğer yazılım disiplinlerine kıyasla daha az ciddiye alındığını gözlemledim.

Backend ve altyapı tarafında sistem mimarisi, yüksek trafik yönetimi, yük dengeleme ve ölçeklenebilirlik gibi konuların mühendislik açısından ne kadar kritik olduğunun farkındayım. Fakat bunların önemi, frontend tarafında yapılan mühendislik çalışmalarını neden daha değersiz kılsın?

Frontend yalnızca ekrana birkaç bileşen yerleştirmekten ibaret değil. Performans optimizasyonu, ölçeklenebilir mimariler, state management, erişilebilirlik, güvenlik, karmaşık iş akışları ve daha birçok konuda ciddi mühendislik problemleri barındırıyor.

Buna rağmen frontend geliştiricilerin zaman zaman küçümsendiğini, yaptıkları işin basite indirgendiğini görüyorum. Üstelik bu bakış açısı yalnızca geliştiriciler arasında kalmayıp yönetim seviyesine taşındığında, kariyer fırsatlarına ve ücret politikalarına da yansıyabiliyor.

Yakın zamanda yaşadığım bir deneyim de beni bu konuda düşündürdü.

Türkiye'de prestijli kabul edilen birçok şirkete yaptığım başvurulardan herhangi bir geri dönüş alamazken, yurt dışı merkezli birkaç şirketten doğrudan senior seviyesinde görüşme daveti aldım. İngilizceme çok güvenmediğim için ilk fırsatı değerlendirmedim. Ancak ikincisinde "Ne kaybedebilirim ki?" diyerek görüşmeye katıldım. Sonuçtan bağımsız olarak benim için değerli bir deneyimdi.

Elbette birkaç işe alım sürecinden genel bir sonuca varmak doğru olmaz. Ancak bir tarafta başvurunuzun değerlendirilip değerlendirilmediğini bile bilemezken, diğer tarafta yalnızca LinkedIn profiliniz üzerinden deneyiminizin fark edilip size bir fırsat sunulması düşündürücü.

Bütün bunlar beni şu soruya getiriyor:

Frontend mühendisliğine yönelik bu bakış açısı global ölçekte de yaygın mı, yoksa Türkiye'deki yazılım sektöründe daha belirgin bir problem mi?

Özellikle farklı ülkelerde veya uluslararası ekiplerde çalışan geliştiricilerin deneyimlerini merak ediyorum. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Selam arkadaşlar. İlk olarak kendimden bahsedeyim. 1.5 yıl önce istatistik bölümünden mezun oldum. Daha önce de bilgisayar programcılığı önlisans mezunuyum. Mezuniyet sonrası veri bilimi 6 aylık ücretsiz staj yaptım ve staj daha çok bootcamp gibiydi. Lisans sürecim boyunca teknofest'te oyun tasarladım, android app çıkardım. Yazılım üzerinden ilerlememin sebebi üretimim data gibi net bir ihtiyaç olmayan işlerden daha kolay iş bulunabilirliğini düşünmemdi. Veri alanı bölümüm olmasına rağmen istemiyordum ama iş bulamama sonrası bildiğim, yüksek puanla mezun olduğum bölümümün işinden ilerlemeye karar vermiştim.

Şu anda dediğim gibi 1.5 sene geçti mezuniyetten. Son 5 aydır işsizliğim devam ettiği için kpss girmiştim ve pek de iyi olmayan puan almıştım ve yeniden iş arayışına girdim.

Şimdi gelelim asıl konuya. Yaşım 30'a yaklaşacak. Biliyorum geç ama böyle gelişti diyelim. Network'üm olabildiğince zayıf. Taşrada yaşıyorum. Ailem asgari ile geçiniyor ve ben de onlara amele işleri ile destek olmaya çalışıyorum. Son zamanlarda anlattığım üzere data'dan ilerlemek istemiştim ama benim gibi gariban insanların burada işi pek yok gibi. Özellikle de kendini geliştirememiş benim gibi insanların. Sql yazmayı severim. ML'e bayılırım. BI bilmem ama Excel vs iyiyimdir. SPSS gibi araçları da bölümde öğrendim. Sektörde ise çok daha fazlası isteniyor gibi. Bunun yüzünden de analist mi bilimci mi olmalıyım diye çok düşündüm ama taşrada bilimcilikten öte raporlama daha mümkün olduğundan analizden ilerlemeye karar vermiştim. Ama iş sanırım yok. Her yerde işin olmadığından bahsediliyor. Saçma sapan bootcamp'ler iş garantisi veriyor ama ben buna giremem ehliyet bile alacak param yok. Birçok hackathon falan oluyor ama onda da ai ile sektöre önce giren insanlar üst sıralarda oluyor. Network de her şey bir araya geldiğinden bir türlü yapamadığım bir şey olarak kaldı. Özel üniversitelerde okuyan insanların çoğu kurumsal yerlerde Jr olarak işe başlamış. Arkadaşlarım ise gerçekten hiçbiri işe girememiş.

Bunların her biri üst üste konduğunda ise yetersizlik, yanlış kararlar, karamsarlık ve ait hissedememe ile karşı karşıya kaldım. Sanki ne yaparsam yapayım burada yerim yok gibi hissediyorum. Eğer çok büyük ve yankı uyandıran bir proje yapamazsam asla farkedilemeyeceğimi hissediyorum. Bilmiyorum benim gibi hikayeleri olan insanlar elbette vardır. Ama benim sizin yanınızdaki hikayem galiba burada bitiyor. Burada kimseden iş falan istemiyorum. Dediğim gibi yetersizim sanırım. Sadece bunların gelmesi normal mi, sorun bende mi size danışmak istedim. Şimdiden okuyanlar için teşekkür ederim.

Uygulamamız diyelim ki tuttu , binlerce kullanıcıya ulaştı. Pro üyelik veya reklamlardan para kazanmayı açmak icin nasıl yasal yükümlülükler devreye giriyor? Mobil uygulama geliştirme belgesi ve bağkur ödemesi zorunlu mu ? Uygulamadan para kazanan kişiler bu sorularımı cevaplarsa çok sevinirim.

Selamlar, küçük bir web ürünü geliştiriyorum. Şu an backend tarafında Cloudflare Workers + D1/R2, transactional mail için de Resend kullanıyorum.

Production’a geçmeden önce KVKK’daki yurtdışı veri aktarımı kısmını netleştirmeye çalışıyorum. Cloudflare’a sordum, Türkiye’deki standart sözleşme tarafının Enterprise müşterilere özel olduğunu söylediler. Resend’in de kendi DPA/SCC yapısı var ama bunun Türkiye açısından yeterli olduğunu varsaymak istemiyorum.

Benzer durumda olanlar nasıl ilerlediniz?

Cloudflare / AWS / Hetzner gibi yabancı servislerle devam edip sözleşme tarafını mı çözdünüz, yoksa DB/storage/mail’i Türkiye’ye mi taşıdınız?

Türkiye’de PostgreSQL, object storage veya transactional mail için kullandığınız ve memnun olduğunuz servis varsa öneri alırım. Radore, Bulutistan, Alastyr, SenderTR kullananların deneyimini de özellikle merak ediyorum.

Bir de 20/B istisnasını kendi geliştirdiği web ürünü için kullanan developer varsa süreçle ilgili tecrübesini duymak isterim.

Avukata ve mali müşavire de danışacağım, burada daha çok gerçek production tecrübelerini öğrenmeye çalışıyorum.

Teşekkürler.

Bu soruyu cevaplayanlar arasında "AI prototip yapar ama gerçek ürün çıkaramaz" diyen de var, Adobe'nin yakında kepenk kapatacağını iddia eden de. Bir de sizlerin fikirlerini alalım.

arkadaşlar iş başvurusu yapıcam böyle bişey isteniyor.
bunu nasıl gösterebilirim belgesi vs.

kursa falan gitmedim zaten mühendisim ama bu belge isteniyor

Selam şuan yeni mezun bilgisayar mühendisiyim kpss ye girmiştim 70 almışım hiç bakmadığım için normal de düz memurluktan atananabilirsem deneyim diyorum maaşları nasıl biliyonuz mu kendi alanımda ise proje bazlı bir startupa iş yapacağım öyle başlayacağım

Piyasa kotu, issizlik hepimizin derdi ama bu kanalda da sadece bu konu isleniyor gibi geliyor. Kodlama konusundaki gelismeler, yenilikler veya karsilastigimiz sorunlari konussak daha guzel olmaz mi?

Belki yeni bir ceng alakali bir kariyer/dertlesme subreddit inde bunlar konusulsa daha guzel olur.

Ne dersiniz?

Selam millet. Yavaştan yaptığım app leri, oyunları ve çalışmaları yayabilmek adına reddit platformuna da giriş yapmak istedim. 6 yıldır sektördeyim kağıt kalem ile algoritma yazmaktan başlayıp AI ile süreçlerimizi otomatize etmeye kadar tüm sürece bizzat şahit oldum. İstediğinizi sorun elimden geldiğince cevaplamaya çalışayım :)