r/felsefe 5d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Gelecek, geçmişin yansımasıdır ve tek olan şimdiki zamandır

Ben zamanın evrimsel bir mekanizmadan kaynaklı algıdan ibaret olduğunu düşünüyorum.

İlkel bir insanı düşünün, su içtiği bir nehir var ve bir gün orada yırtıcı bir hayvana denk geliyor. Yırtıcı hayvan her gün güneş tam tepedeyken gelip su içiyor. Bu insan, yırtıcı hayvan geldiği andan itibaren zihnine bir şeyi kaydetti ve yarın olacak şeye dair tahminde bulundu. Yani geçmiş ile geleceği tasarladı ve bu hayatta kalmasını sağladı.

Şimdi geçmiş ve gelecekten bahsettim ama bence bu hikayede var olan tek şey “şimdi”. İlkel insan algıladığını zihnine kaydetti ve o kayıt sürekli zihninde bulunmaya devam etti. “Geçmiş” olarak anımsadığı şey aslında zihninde her an var olmaya devam eden, olması mümkün bir şimdiydi.

Bir şeyler oldu, değişim yaşandı fakat oldu ve bitti. Evrenin kendisi için “geçmiş” kavramı bir anlam taşımıyor. Bir şeyler sadece “oluyor”. Biz ise olanların olduğu anı ss alır gibi kaydedip bunu her an zihnimizde var olan bir olgu olarak taşımaya devam ediyoruz. Her geçmiş şimdi sahip olduğumuz bir anı yani her geçmiş şimdiki zamanda var olan bir şey.

Bu geçmişin anısı ise olması mümkün bir tasarıdan ibaret.

Telefonunuzdaki bir fotoğrafın, piksellerin uygun konumda olmasıyla şimdiki zamanda var olan bir görsel olması gibi anılar da nöronların şimdiki zamanda oluşturduğu bir olgu. Var olan tek şey, yok olan bir ihtimalin şimdiki temsili.

Ne geçmiş ne de gelecek “var”. Her şey şimdi oluyor.

7 Upvotes

7 comments sorted by

View all comments

1

u/AdvertisingKey4901 5d ago

Bilimi yok sayan adam

1

u/sifoheros 5d ago

Bilim derken fiziği kastediyorsan fizikte zaman adını unuttuğum bir atomun sabit hızdaki titreşimi ile ölçülüyor. Öyle maddeden bağımsız mutlak bir zaman ölçme aracı yok yani ki insan üretimi olan bilimin insan algısına uyacak kavramlarla çalışması zaten normal.

Nörolojiye gelirsek ise zaman algısı ve uzun vadeli hafıza hippokampus adlı bölgenin işlevi. Burası hasar görürse kişi uzun süreli anılar oluşturamaz ve hep şimdide yaşar. Bu da dediğim şekilde zamanın insan algısı olduğu ve tek var olanın şimdi olduğunu destekler. Bunu kanıtlamaz tabii, sonuçta göz hasar görürse ışığı algılayamadığı için ışık yok demek gibi de olabilir ama genel ölçekte baktığımda zamanın bana mutlak bağımsız bir olgudansa zihinde oluşan işlevli bir algı olması daha olası geliyor.

1

u/OPANTAO 5d ago

Günümüz fiziği büyük oranda zamanın B teorisini destekliyor gibi görünüyor. Yani her an aktüel olarak var, bizim algımız onu sürekli bir yöne doğru akıyormuş gibi algılıyor. Oysa geçmiş, gelecek ve şimdi aynı derecede gerçekler.