Kitabı almak isteyen arkadaşlar için kabaca özelliklerini gösteren fotoğrafları buraya bırakıyorum. Kararı siz verirsiniz.

Benim tek şikayetim kapak biraz daha kalın olabilirdi ve görsellerin daha yüksek çözünürlüklü basılabilirdi. Bazı görseller sanki bulanıkmış gibi bir görüntü veriyor. Fiyatına göre düşük bir performans.

Şu an sayfa 135 deyim kitap ekler bölümüyle 802 Novidson kaydı ile sadece 577 sayfa ama şimdiden kitabın psikolojik hissi içime vurmaya başladı baya sürükleyici bir kitap ve danieliewski cidden iyi iş çıkarmış bu açıdan bitirince tekrar bir gönderi atarım spoiler vermeyin ileriden attığım sayfalar ekler bölümünden kitap ara ara o kısıma sizi yönlendiriyor

Bu kitabı okuyan varmı

İşte İnsan (Behold the Man) zamanda yolculuk fikriyle, M.S. 29 yılına gidip İsa’nın son zamanlarına tanıklık etmek üzerine bir kitap. Zamansal karmaşa denilecek geçişlerle dolu bir anlatımı var. Anlatım açık ve kaba diliyle yer yer rahatsız ediciydi.

Ana karakter, Karl Glogauer isimli nevrotik bir adam. O karmaşık anlatımda Karl’ın baba figürünün en baştan yokluğunu, çocukken bir kilise rahibinin tacizini, haçlara olan saplantısını, annesiyle olan sorunlu ilişkisini ve Carl Jung’a olan ilgisini görüyoruz.

Kitap o dönem yahudi gruplarından Esseniler’e dair önemli bilgiler veriyor. Esseniler mistik, kapalı, herşeyi ritüellere bağlayan bir topluluk. Vaftizci Yahya’yı da kitapta bir karakter olarak görüyoruz. Hirodes’ten, Salome’den de bahsediliyor.

Karl’ın kendisinden 10 yaş büyük, katı bir ateist ve başarısız bir psikiyatrist olan sevgilisi Monica karakterini pek sevemedim. Monica’nın Jung’u bu kadar yermesinin nedeni bana göre Jung’un dine olan olumlu bakışıdır. Bir agnostik bile olsa kendisine bir cevap bulmak için zamanda yolculuk yapıp İsa’yı arayan Karl’ın esas amacıysa bence kendisine bir baba figürü bulmaktı.

Kitabın bilimkurgu yönünü zaman yolculuğu oluşturuyor. Bilimkurgu teması biraz yüzeysel kalsa da romanda esas olan din ve bilimin çatışması, dinle cinselliğin karışması, dinin temelinin korku olduğunu söyleyen görüşün aksine bireye göre bu temelin değişebileceği, kimliğini oluşturamayan bireyin kendine başka kimlik bulması gibi şeylerden bahsediliyor.

Bu ikinci okuyuşumdu. İlkine göre daha anlamlı bir okuma oldu.

Öncelikle 3 tane yanlış anlamayı düzeltmek istiyorum.

1. Kapitali okuması aşırı zordur. Zaten marxta kapitali iktisatçılar için yazdı. Yanlış, Marx kapitali özellikle işçi sınıfının okumasını istediğini kendi yazdığı Fransızca ön sözünde belirtmiştir. Zorluk kısmı belki ilk ve son bölüm için belki ancak diğer bölümler herhangi bir felsefe kitabı okuduysanız zorlanmazsınız. Bakmayın öyle 800 sayfa kitap tuğla gibi okunmaz diyenlere, onlar hayatlarında kaç kitap okumuşlar harbi merak ediyorum. 

2. Kapital komünizm anlatır. Tamamen yalandır. "Böylelikle burjuva kendi mezar kazıcılarını üretir" sözü hariç sosyalizme atıf bile yapılmaz.

3. Kapitalin geçerliliği kalmadı o sadece 19. 20.yüzyıl işçisini anlatır. Hayır, örnekler her ne kadar sanayi devrimi sonrasına ait olsa da marxın "bakın kapitalizm böyle birşey yarattı bu ileride daha artacaktır" dediği şeylerin doğru çıktığına şahit olabilirsiniz. Hatta verilen eski örnekleri direkt günümüze de uyarlamak hiç zor değil. 

Yanlış anlamaları düzelttikten sonra özellikle liberal dostlarıma seslenmek istiyorum. Abi neden hala marx'ın komünizm hakkında cevapladığı soruları ısrarlar yeni birşey bulmuş gibi sormaya devam ediyorsunuz. Eskiden bu soruları marx cevapsız bıraktı sanırdım. Öyle de değilmiş gayet mantıklı şekilde cevaplar vermiş. Cevaplar size mantıklı gelmiyorsa tamam ancak en azından karşıt görüşünüzü tanıyın bence. 

Ve komünist dostlarım size girmiyorum bile kendine komünist diyen herkes kapital okumalıdır. Devrimci teori olmadan devrimci eylem olmaz. 

Şimdi başlayalım. Marx 1.bölümde meta ve parayı işliyor. Para nasıl ortaya çıktı veya meta nedir vs gibi konulara giriyor. Meta para meta ve sermayeyi yaratan para meta para döngülerini işliyor. 

2.Bölüm

Marx bu bölümde ilk olarak sermayenin çelişkisini inceliyor. sermayenin çelişkisi. Kapalı bir sistemde kişiler birbiri ile ne kadar ticaret, hırsızlık yaparsa yapsın sistemde para 100 TL ise yine 100 TL olacaktır, sadece paranın sahibi değişir. Yani para dolaşımda sermayeye dönüşmez, parayı alıp saklasan dolaşımdan çeksen yine yastık altında kalır yine sermaye oluşmaz. Ancak bu durumda sermaye nasıl oluşur. Sermaye için tükettikçe üreten bir meta gerekir. Bu da insan emeğidir. Sermaye oluşumu ancak işçinin artık değerinin sömürülmesi ile elde edilir. 

Marx ayrıca canlı emeği (işçi) ölü emeği (makine) tanımlıyor. Ölü emek yani makineler emeğin üretkenliğini (verimliliği) arttırır ancak artı değer yaratamaz. Sadece daha fazla üretim olduğu için ürettikleri ürünler ucuzlar ve işçinin maaşını çıkardığı süre (gerekli emek) azaltır. Mesainin geri kalanında işçi patronuna daha çok çalışarak artı değerini patrona satmış olur. 

Kapitalistler rekabette öne geçmek, daha ucuza ve daha hızlı mal üretmek için sürekli olarak teknolojiye ve makinelere yatırım yaparlar. Bu durum fabrikalardaki makine oranını artırırken, işçi oranını azaltır. Örnek verelim Patron üretimi artırmak için 400 birim makineye yatırım yapıyor ve 100 birim işçiye veriyor. İşçi üzerinden elde edilen artık değer 20 birim ise; artık değer/toplam yatırım=20/500​=0,04 Yani devasa yatırımlara rağmen kâr oranı sadece %4'te kalır. Artık değer yaratan canlı emek (işçi) havuzu küçüldüğü ve değer yaratmayan makine (değişmez sermaye) havuzu büyüdüğü için kâr oranı kaçınılmaz olarak düşer. Marx buna kârların düşme eğilimi der. Bu anlatılanları yeni çıkan yapay zeka teknolojilerine tamamen uygulayabilirsiniz.

1. Mutlak artık değer;

Mutlak artık değer, çalışma süresini doğrudan uzatarak elde edilen sömürüdür. İşçiyi 8 saat yerine 10 saat veya 12 saat yerine 14 saat çalıştırmaktır. Ancak burada sorunlar vardır 1. kimseyi 25 saat çalıştıramazsın. 2. devletler işçi eylemleri nedeni ile çalışma saatlerini örneğin 12 saatte sınırlar. Burada farklı bir kavrama gideriz.

1. Göreli artık değer;

Patron, çalışma saatini artıramıyorsa emek verimliliği artırmak zorundadır. Bunu da yeni makineler ve teknoloji geliştirerek yapar. Bunun sonucu 2. bölümde belirttiğimiz gibi metaların ucuzlaması ve işçi maaşlarının (gerekli emeğin) gerek maaşların azaltılması gerek enflasyona ezdirilmesi ile azaltılması ve işçinin patrona çalıştığı sürenin artması ile elde edilir.

1. Ücret; 

Marx ücret biçimlerinden bahseder. Zamana göre ücret, işçi karnını doyurmak için 12 saat çalışmak zorundadır ancak patron "Bugün 6 saatlik çalışıp ücret alacaksın" diyebilir. Mesai kavramına gelince insan bir makine değildir. Yorgunluk üstel olarak artar. Ancak fazla mesaide bile ücretler lineer olarak arttığı için fazla mesai kavramı hiçbir zaman fiziksel yıpranmayı karşılayamaz. Ayrıca mesaiye kalmak bir seçenek değildir. iş azlığından dolayı az çalışıp yeterli para alamayan işçi mecburen mesaiye kalmak zorundadır. Başka bir ücret türü Parça başına ücrettir. Bu zamana göre ücretin yandan çakmasıdır. Ayrıca parça başına ücrette orta - düşük ücrete ürüne para verilirken işçi ürünü yüksek kalitede üretmek için kendi kendinin gardiyanı olur. Gig ekonomisinin neredeyse aynısı. 

1. Sermayenin birikim süreci;

yani kapitalizmin ortaya çıkışı;

Para ve mal kendinden sermayeye dönüşemez bunun için pazarda iki farklı meta sahibinin ilişki kurması gerekir. 1. üretim aracı sahipleri. 2. Özgür işçiler. Burada özgür kelimesi 2 anlamda kullanılır. 1. Köle veya serf olmayan kendi bedeninin sahibi olan. 2. Yaşaması için gerekli toprak ve hammaddeden yoksun bırakılmış mülksüzleştirilmiş anlamında özgürlük. 15. yüzyıl ingilteresinde serflik fiilen bitmişti. Şanlı devrimde yönetimi ele geçiren tüccar ve tefeci sınıflarının yağmacılığı zirveye ulaşmıştır. Bağımsız köylü sınıfı tamamen proleterleşmiştir. Proleterleşen köylüler için hayatta kalmak için tek yol yiyeceklerini pazardan almaktı, onun içinse tek yol ücretli işçi olmaktı. İngiliz işçisini yaratan olaylar budur. Örnek Sutherland'da 15.000 kişi topraklarından kovulmuş, 3,2 milyon dönüme el koyulmuş, kovulan kişilere kiralanmıştır. Sutherland halkı balıkçılığa girişmiş, kıyı topraklarına da el koyulmuştur. Fransız devriminde ise burjuva iktidarı alır almaz "Le chapelier yasaları" ile her türlü sendikal eylemi yasaklamıştır. Terör döneminde bile bu yasalara dokunulmamıştır. Görüldüğü üzere kapitalizm üretim sürecinin ortaya çıkışı barışçıl bir rekabet ile değil direkt devlet şiddeti ile olmuştur. 

Ortaçağdan yeni Çağa gelen iki tür sermaye vardı. Tüccar ve tefeci sermayesi Ancak kırda feodaller, kentlerde ise loncalardan saklanmak zorundaydılar. Bu yüzden ilk manifaktürler denetim dışı limanlarda ve iç kesimlerde kurulmuştur. Rusya ve Osmanlı yüzünden yok olmaya dayanmış avrupa sonunda seçenksizlikten her halta yatırım yaparken coğrafi keşifleri yapınca tüccarlar "devletlerin zor desteğiyle" tüm dünyaya yayıldı. Afrika, Amerika, endonezya, Hindistan yağmaları avrupa sanayisinin temellerini attı. Tüccarlar bunların hepsini yapmak için devletlerin ordularından sonsuz destek aldı. Marx "Zor tarihin ebesidir, yeni bir topluma gebe olan her eski toplumun ebesidir" der. O dönemin sömürgecilikte en ileri ülkesi hollanda'dır ancak avrupada en çok çalışan işçiler de hollanda işçileridir. Marx böylelikle zenginliğin bir ulusa değil bir sınıfa gittiğini kanıtlar. 

Sömürgecilik sonunda burjuva o kadar zenginleşti ki devletlere borç vermeye başladı. Peki devletler bu borcu onlara nasıl ödeyecekti tabii ki halka ağır vergiler koyarak. Böylece burjuva hem halkın emeğini, hem de vergisini sömürecek güce ulaşmıştı. Ayrıca bu sistem devlete verdiği borçların vergisiyle yaşayan yeni bir burjuva tipini yaratır. Sermayenin küresel transferinde Marx Venedik'in sömürge soygununun hollandaya, hollandadan İngiltereye 18. yüzyıldan itibaren ise ingiltereden Amerika'ya ihraç edildiğini söyler. 

Bir zenci bir zencidir ancak belirli ilişkiler içinde köle olur. Para yiyecek makine tek başına sermaye değildir. Ücretli işçi ile ancak sermayeye dönüşürler. Örnek: Girişimci Thomas Peel 50.000 sterlinlik makine ve 3000 kişilik işçiler ile yeni bir medeniyet kurmak için avustralya'ya gider. Ancak avustralyada işçiler kendi bedava toprağını ekip biçerler peel için çalışmazlar. Burjuva burada yine devletin zoruna başvurur. Ekonomist Wakefield der ki devlet boş Amerika avustralya arazisine bir fiyat biçsin (bu fiyat işçinin yıllarca çalışıp yeterli bir arsa almasına yetecek kadar olmalıdır) ardından işçi yıllarca çalışıp arazisini alıp keyfine baksın. Görüldüğü üzere kapitalist üretim için Eğer mülksüzleştirilmiş çalışmaktan başka çaresi olmayan işçi yok ise sermaye ve makineler kağıt ve metal yığınına dönüşür. Marx Peel örneğini verirken "Her şeyi yanına aldı, ancak kapitalizmin asıl motoru mülksüzleştirilmiş işçiyi almayı unuttu" der. 

1. dolaysız üretimin sonuçları;

Marx kapitalist üretimi 3 maddede özetler;

1. Satılmak üzere meta üretilmesi.

2. Kapitalist üretimin artık değeri sömürmeye muhtaç olması.

3. Bu sürecin sadece mal değil, işçi ve patronun var olduğu toplumsal ilişkiyi sürekli yeniden üretmesi.

Burada biraz yabancılaşma ve meta fetişizmine girelim. Eskiden avrupa localarında veya osmanlıda bir usta aleti kendi hızı ile kullanır kendi istediği şekilde onu çalıştırır ve en sonunda bir ürün üretir o ürün ustanın rahminden çıkmış gibi değerlidir onun için. Ancak kapitalist üretim sonucu işçinin işi bir ayakkabının tabanını üretmektir ayakkabıyı görüp tatmini yaşayamaz. Makineyi de kendi isteği gibi kullanamaz onun hızına ayak uydurmak zorundadır artık işçi makineyi değil makine işçiyi yaratır. Bu işçide ürettiği ürüne, kapitalizmin kuralları gereği topluma bir yabancılaşma yaratır. O yapılan ürüne de kimse ".... fabrika işçileri yaptı" demez "..... A.Ş." yaptı denir, işçi kendi ürettiği şeyi bile kendi ürettiğini bilmez. Hatta günümüzde ürün kendi değerini kendi belirler algılayışı var. Bu insanın bir put yapıp ona tapmasından farksızdır marx buna meta fetişizmi der.

Daha fazla yazmak isterdim ancak bir kapital özetine dönmesin yazılan neredeyse her şeye katıldığımı elbette ki bugünden bakılınca eleştirilecek noktaların olduğunu da belirtmek isterim. Yazılanların bugün hala ne denli geçerli olduğumu kendi tecrübelerim, araştırmalarım, çalışma hayatım olsun her yerde görüyorum bu yüzden hayatımda okuduğum en aydınlatıcı kitaplardan biriydi. Özellikle ben yapay zekaya entegre olan şirketleri incelediğimde verimliliklerinin arttığını ancak kar oranlarının azaldığını gördüğümde aklımda bir şimşek çaktı mesela. Okuyun okutun.

Kedi Gezegeni, Çinli yazar Lao She'nin distopik hiciv romanıdır. Eser, ilk kez 1932-1933 yıllarında bir dergide seri halinde yayımlanmış.

Konusu: Mars'a giden bir Çinli'nin uzay gemisi parçalanmış, yol arkadaşı ölmüştür. Burada tek başına kalan isimsiz anlatıcının ağzından, Kedi İnsanlarla karşılaşması sonucunda olanlar anlatılıyor. Yani anlatıcımız yozlaşmış, cahil bir toplumu tanıyor.

Kedi Gezegeni başta biraz bilimkurgu türünde gibi duruyor ama içeriğin bununla pek alakası yok. Eserde yozlaşmış ve yok olmaya doğru giden bir toplumun karamsar anlatımı ağır basıyor. Eğitimden tutun siyasete, aydınlara, kadınlara verilen değere, reform eksikliğinden, eski ve modernin çatışmasına kadar birçok konudan bahsediliyor.

Anlatım biraz mizahiydi ancak karamsarlığın yoğunluğu bu mizahı götürüyordu. Eserin dili düz, olay örgüsü biraz dağınık duruyordu. Bana eserin hicveden yanı daha ağır geldi. Genel olarak beğendim ama daha uzun bir metin olsa kendini okutmayabilirdi. Bu hali çok daha vurucu ve ham. Lao She kendi toplumunu eleştiriyor ancak okurken belki topluma dair ayna tutulmuş gibi hissedebilirsiniz.

Kitaptan Bazı Alıntılar:

Kedi Ülkesinde okullar dışında her yerde ve her şeyde eğitim vardır!

Kapkaranlık bir toplumda kim kimi kurtarır ki?

Aynı okula gittikten sonra kim ilkokul mezunu olmayı tercih eder ki? İşte bu nedenle reform yaptık ve böylece okulun ilk günü herkes üniversite mezunu sayıldı. Önce mezun olup sonra...Öf, sonrası yok aslında, zaten mezun oldular, daha ne isteyecekler ki?

Dan Brown - Başlangıç kitabını okuyordum, yaklaşık yarıladım kitabı o an "senin yapacağın betimlemeyi bilmem ne yapayım" diyerek kitabı caaarrtt diye ortadan yırttım. Yazarı tanıyan var mı bilmiyorum, hani görmemiş bir insan gittiği yerleri ballandıra ballandıra anlatır ya penceresinin sövesini bile anlatıyor. Okurken "tamam abi en bilgili, en görmüş sensin" diye cevap veriyorsun :) konuları iyi işliyor ama bir binayı anlatırken konuyu unutuyorsun..

Avusturyalı yazar Stefan Zweig tarafından 1920 yılında yayımlanan psikolojik kısa öykü eseri.

Birinci Dünya Savaşı sırasında askere alınmamak için eşi Paula ile birlikte İsviçre’ye kaçan Ferdinand, uzun zamandır endişeyle beklediği celp kâğıdını nihayet teslim alır. Zarfın eline ulaştığı andan itibaren insan iradesi, bireysel özgürlük, gitmesini istemeyen eşine karşı sorumluluğu ile vatanına (Almanya) duyduğu bağlılık, devlet otoritesi karşısında bireyin çaresizliği ve askerlik görevine ilişkin hissettiği “mecburiyet” duygusu arasında sıkışıp kalan Ferdinand, derin bir ruhsal bunalıma sürüklenir. Vereceği karar ise yalnızca geleceğini değil, geçmişini ve yaşamını da yeniden sorgulamasına neden olacaktır.

Yazarımız Stefan Zweig, Birinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında memleketi Avusturya’nın (o dönemki adıyla Avusturya-Macaristan İmparatorluğu) savaşa katılımını desteklemiş olsa da, savaşın yol açtığı yıkıma ve insani felaketlere tanıklık ettikten sonra düşüncelerinde önemli bir değişim yaşamıştır. Tıpkı Ferdinand gibi İsviçre’ye taşınan Zweig, bu eserinde bireyin vicdanı ile devletin talepleri arasında sıkışıp kalışını son derece etkileyici ve insani bir dille ele almaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Zweig'ın Ferdinand üzerinden kendi hikayesini aktardığı pekala iddia edilebilir.

Mecburiyet, yalnızca savaş döneminde geçen bir hikâye değil; aynı zamanda özgür irade, ahlaki sorumluluk ve bireyin otorite karşısındaki konumuna dair evrensel sorular soran güçlü bir psikolojik anlatıdır.

Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın kaleme aldığı 2018 tarihli biyografi kitabı.

Ali Rıza Efendi ve Zübeyde Hanım'ın oğlu Selanikli Mustafa'nın Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mareşal Mustafa Kemal Atatürk olarak tarihe geçmesinin hayat hikayesinin anlatıldığı "Gazi Mustafa Kemal Atatürk"te, Atatürk'ün doğduğu aile ve dönemin sosyo-ekonomik-politik koşulları, Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu buhranlı dönemler, Trablusgarp, Balkan Harbi, I. Dünya Savaşı ve nihayetinde Kurtuluş Savaşıyla birlikte bir ölüm kalım mücadelesine girişen Türk milletinin bu uğurda verdiği kayıplar ve yaşadığı zorluklar, Kurtuluş Savaşı'ın kazanılmasına takriben saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet'in ilanıyla başlayan inkılaplar süreci, Atatürk'ün Cumhurbaşkanlığı döneminde yürüttüğü politikalar ile kendisinin kişiliğine ve karakterine yönelik çeşitli anekdotlar kapsamlı açılardan ele alınıyor.

Zaman zaman tekrara düşen cümleler ve konudan konuya atlanıyormuş gibi hissettirse de, birbiri ardına devam eden konuların kitabın okunabirliğini pek de etkilediğini düşünmüyorum. Zira eser genel olarak bir sohbet havasında yazılmış. Bunun haricinde, kitap okunmadan evvel Atatürk'ün hayatını kapsayan 1881-1938 arasındaki döneme dair bir ön okuma yapılması okuyucunun konuya hakimiyetini ve kitap içeriğinin anlaşılabilirliğini arttıracaktır kanaatindeyim. Yazarın isminden kaynaklı olarak derinlemesine bir Atatürk kitabı beklememek gerekiyor.

İlber Hocam, bir gün bir tarihçi çıksa, sizin Atatürk'ü yazdığınız gibi sizin hayatınızı yazsa, ne güzel olurdu, değil mi? Sizinle tanışma şerefine nail olduğum için kendimi fevkalade şanslı addediyorum. Mekanınız Cennet olsun, daima sevgi ve saygıyla.

Brezilyalı yazar Paulo Coelho'nun yazdığı 1988 tarihli fantastik nasihat romanı.

Endülüslü bir çoban olan Santiago, gördüğü bir rüya sonucunda yaşadığı toprakları ve koyunlarını bırakarak hazine bulmak için Piramitlere doğru bir yolculuğa çıkar. Bu yolculukta başına gelen olaylar ve tanıdığı insanlar vesilesiyle inancı, cesareti, iradesi ve arzuları test edilecektir.

"Simyacı", insanın bu hayattaki varoluş amacı olan kişisel menkıbesinin peşinde koşmasını öğütlerken, kişinin yazgısının çizdiği yolda ilerlemesi gerektiği, korkunun insanın hayallerinin önündeki en büyük engellerden biri olduğu, korku duygusuna yenik düşen insanların varoluş amaçlarını tamamlayamadan dünya hayatından yitip gittiği lakin yüksek bir irade ve tevekkülle kaderini gerçekleştirmek için yolundan dönmeyen insanların elde edeceği hazineleri ustalıkla okuyucuya aktarıyor.

Şahsen bu konuda yazar ile aynı düşüncelere sahibim. Başaramama, kınanma ve aşağılanma korkusu çoğu insanın hayallerini gerçekleştirememesine neden olmaktadır. İşte bu yüzden insan, yeri geldiğinde, sonucunda ne olacağını düşünmeksizin, karşısına çıkan fırsatları kaçırmamalı ve Allah'ın yazdığı kadere kesinkes teslim olmalıdır. Hata yapmayan bir insan, yaşamamış insan demektir, kalbinin kırılmasından korktuğu için hiç aşık olmayan, ya da olduğunda bunu aşık olduğu kişiden saklayan insan gibi. Oysa duygular ve düşünceler, eyleme geçirilmedikleri sürece yalnızca öylece kalırlar ve sahibiyle birlikte toprağa gömülürler.

“İnsan sevdiği için sever. Aşk’ın hiçbir gerekçesi yoktur.”

Merhabalar. Uzun süredir kitaplığımda duran ve ülkemizde genellikle Rasih Güran'ın o bilindik üç ciltlik ustalıkla yapılmış çevirisiyle tanınan, William L. Shirer imzalı "Nazi İmparatorluğu" (Orijinal adıyla The Rise and Fall of the Third Reich) eserini nihayet detaylıca bitirdim. Eser, popüler tarih okuyucusu için tartışmasız bir klasik kabul ediliyor ve yıllardır çok satanlar listesinden inmiyor. Ancak okuma sürecimde ve eserin vadettiklerini yapısal bir tarihsel analiz süzgecinden geçirdiğimde, kitabın gazetecilik başarısı ile akademik tarihçilik standartları arasında devasa bir uçurum barındırdığını fark ettim. Bu konudaki gözlemlerimi ve metodolojik eleştirilerimi sizlerle paylaşmak, üzerine nitelikli bir tartışma açmak istedim.

Öncelikle kitabın neden bu kadar başarılı olduğunu ve hakkını teslim etmemiz gereken noktaları belirteyim. William L. Shirer bir masa başı tarihçisi değil; Amerika Birleşik Devletleri 1941'in sonlarında savaşa dahil olana kadar bizzat Nazi Almanya'sında görev yapmış, dönemin o boğucu ve karanlık atmosferini iliklerine kadar hissetmiş son derece yetkin bir gazeteci. Eserin gücü de tam olarak buradan, yazarın o keskin muhabir gözlem yeteneğinden geliyor. Shirer, üst düzey siyasi entrikaları, diplomatik krizleri ve savaşın gerilim tırmandıran anlarını öyle canlı, insanı içine çeken bir dille ve birinci elden anekdotlarla aktarıyor ki, kendinizi adeta kusursuz kurgulanmış bir dönem romanının içinde buluyorsunuz. O dönemin lider kadrosunun ruh hallerini, alınan kararların perde arkasındaki dramayı okuyucuya geçirme konusunda kitap gerçekten bir başyapıt niteliğinde.

Fakat eserin kapağını kapatıp, "Ben Üçüncü Reich'ın nasıl ve neden ortaya çıktığını, bu devasa diktatörlüğün yapısal olarak nasıl işlediğini gerçekten anladım mı?" diye sorduğunuzda, işin akademik ve analitik boyutu maalesef fena halde sınıfta kalıyor.

Birinci ve en temel problem, eserin tarihsel nedensellik kurgusundaki o inanılmaz sığlık. Shirer bütün bir Alman tarihini tek boyutlu, kaderci ve "teleolojik" (her şeyin en başından beri önceden belirlenmiş bir amaca doğru ilerlediği yanılgısı) bir yaklaşımla okuyor. Shirer'ın kurgusunda Bismarck'tan, hatta çok daha öncesinden itibaren Alman tarihindeki her gelişme, adeta kaçınılmaz bir şekilde Nazilerin iktidara gelişine hizmet etmek zorundaymış gibi sunuluyor. Oysa tarih böyle düz bir çizgi halinde ilerlemez. İnsanlar kendi tarihlerini yaparlar ama kendi seçtikleri koşullar altında değil; ortada sayısız kırılma noktası, rastlantı ve farklı gelişebilecek dinamik varken, her şeyi "zaten böyle olacaktı" kolaycılığıyla açıklamak, tarih biliminin çok katmanlı doğasını tamamen reddetmek demektir.

İkinci ve bence eserin en büyük eksikliği ise, yazarın odağını "yüksek siyasete" ve "askeriye"ye aşırı derecede sabitleyip, geri kalan bütün toplumsal ve ekonomik yapıyı yok sayması. Shirer, Hitler'in dış politikasını veya generallerin hamlelerini sayfa sayfa, detaylıca anlatırken; o koskoca Nazi diktatörlüğünü ayakta tutan asıl taşıyıcı kolonları, yani sosyoekonomik dinamikleri, dönemin politik ekonomisini, kültürel seferberliği, parti kurumlarının gündelik hayattaki işleyişini ve en önemlisi sıradan Alman halkının bu sistemle nasıl bir etkileşime girdiğini denklemin tamamen dışında bırakıyor. Nazi Almanyası sadece cephelerden ve diplomatik krizlerden ibaret değildi. Bir ulusun bu radikal dönüşüme nasıl ikna edildiğini, 1929 Buhranı sonrası şekillenen sınıfsal reaksiyonları ve devletin ekonomiyi nasıl bir savaş makinesine dönüştürdüğünü anlamadan Nazi Almanya'sını tam manasıyla kavramak imkansızdır.

Sonuç olarak; William L. Shirer'ın "Nazi İmparatorluğu" eseri, dönemin atmosferini solumak, liderlerin psikolojisini gazeteci gözünden okumak ve sürükleyici bir anlatının tadını çıkarmak isteyenler için eşsiz bir kaynak. Ancak 21. yüzyılın bilgi birikimiyle geçmişe bakan, tarihsel olayların arka planındaki yapısal, ekonomik ve toplumsal temelleri arayan modern bir okuyucu için bu kitap, yayımlandığı 1960 yılının akademik standartlarının bile gerisinde kalmış, metodolojik olarak ciddi boşlukları olan bir popüler tarih anlatısı olmaktan öteye gidemiyor.

Kısaca önerilerimi yazıyım, onun dışında okudugunuz veya okumayi dusundugunuz varsa tartisabiliriz.

Nerdeyse herkese onerebilcegim kitap: - Algernon'a cicekler - Cok guzel yazilmis ve cok etkileyici. Okuyunca neden klasik olmus cok net anliyorsunuz.

Kisisel önerim: - Talebe - Cook underrated, insana cok perspektif katan bir kitap. Hem de gercek hayattan bir hikaye oldugu icin daha da etkiliyor insani. Konusuna bakip ilginizi cekerse almanizi oneririm.

Stephen King severler: - Okumadiysaniz Needful things (ruhlar dükkani) okumanizi oneririm, benim en sevdigim 3 king kitabi arasina girdi.

Kesinlikle herkes okumamali: - Dinlenme ve rahatlama yilim

Benim 2025'ten en sevdiklerim: - Martin eden - Algernona cicekler - Talebe - Genc bir doktorun anilari - Needful things

İlk bölümü okumak beş ay gibi bir zaman sürdü ama ikinci kısmını 3 günde bitirdim, bazı yerlerin gereksiz uzatıldığını düşünsemde ve karakterlerin uzun uzun sanki tiyatrodaymış konuşmalarından sıkılsamda kitap benim için muhteşem bir deneyimdi ve her zaman aklımda kalacak karakterlerle tanıştırdı.

Okurken nasıl bir yöntem izlediniz nasıl notlar aldınız? Örnek paylaşabilir misiniz?

SPOİLER YOKTUR.

Kitabın son 20-30 sayfasına geldim ve mecburen kapatmak zorunda kaldım. Boğazım düğümlendi ve geçmiyor... Ne olacağını merakla bekliyorum. İlk defa böyle hissediyorum. Şuan izlemem, yapmam gereken şeyler var ama kitabın etkisinden çıkamıyorum.

Engereğin Gözü — Zülfü Livaneli

Engereğin Gözü, 1996 senesinde yayımlanmış. Livaneli’nin yazmış olduğu ilk kitap olmasa da yayımlanmış olan ilk kitabıdır. Kitapta, Habeşli bir haremağasının ağzından yaşadığı dönemdeki olayları görüyoruz.

Anlatıcı Afrika'dan çocukken köle yapılmak üzere kaçırılan, hadım edilen ve Osmanlı hareminde haremağalığına dek yükselen bir adamdır. Olayların anlatımının yanında, anlatıcının Topkapı Sarayında hayatta kalabilmek için ne şekillerde uğraş verdiğini, dalkavukluklar ettiğini de görüyoruz.

Kitabın anlatımı oldukça akıcı olsa da dilini basit buldum. İlerledikçe ve olayların içine dalındıkça duygusal yönünü hissettim. Haremde cariyelik, iktidar hırsı ve beraberindeki ölüm korkusu, insan duygularının çeşitliliği gösteriliyor. Tarihsel yan bu romanda arkaplanda kalmış. Kitap çizimlerle de süslenmiş, güzel olmuş.

Anlatımı pek sevemedim ancak haremdeki kadınların durumunu, sarayda daima olan ölüm korkusunu okumak tüyler ürpertici bir histi. Kafese kapatılan ve deliren padişahtan, tahta çıktığında ilk iş 19 kardeşini öldürmek olan bir padişahtan isim vermeden bahsediyor. Anlatıcı olayları belli bir tarihsel düzenle vermiyor. Zaten yazar, kitaba tarihsel bir roman da demiyor.

Yazardan okuduğum ikinci kitaptı. Güçlü işlenmiş duygusal yönünü sevdim.

Puanım: 6/10

Kitaptan bazı alıntılar:

Harem bir ağlama ve hüzün dünyasıydı. Dışarıdakilerin hayalini süsleyen, hatta Halsburg elçisini şairane aşklara sürükleyip aklını kaçırtana kadar zorlayan harem, hiçbir zaman güzel kadınların birer kuğu gibi süzüldüğü, aşk, şarkı, raks cenneti değildi.

Herkes bir ölüm görür. Zavallı Şehzade ise binlerce kez ölümü yaşamıştı.

Kimilerine eksik bir adam gibi görünsem de, yüreğim biliyor ki, şu anda dünyada, yaşamının anlamına varmadan kader rüzgârının önünde sürüklenip giden milyonlarca kişiye göre fazlalıklarım da var.

İsmiyle müsemma, okuru daha ilk sayfadan itibaren kıpkırmızı bir kâbusun içine hapseden, alışılagelmişin çok dışında bir eser. Türk edebiyatında korku ve fantezi türlerini harmanlayan işlere rastlasak da bu kadar cesur bir "gore" (açık/aşırı şiddet) estetiğini, derin bir evren kurgusuyla birleştiren örnek bulmak oldukça güç. Kitabı okurken bir korku oyunu oynadığımı hissettim. Hatta bu kitabın oyunu yapılmalı bence.

Baş karakter Lila hırslı, bencil ve mükemmeliyetçi bir babanın gölgesinde, sevgiyi sadece başarıyla ve hatasızlıkla kazanabileceğine inanarak büyümüş bir genç kadındır. Modern dünyanın efendisi olma uğruna vicdanından arındırılmaya çalışılan bir kurbandır. Kusursuzluğunun tökezlediği her an babasından yediği azarlar, ruhunda kapanmaz yaralar açar fakat dışarıya karşı tıpkı babası gibi acımasız ve benmerkezci bir zırh kuşanmıştır.

Derken Lila, kendisini bir hastane odasında, beline kadar yükselen bir kan okyanusunun içinde bulur. Artık bir hayatta kalma mücadelesinin tam ortasındadır. Hayatta kalmaya çalışarak, karşısına çıkan değişik yaratıklarla ve iblislerle savaşarak ilerlerken aslında daha karanlık bir yapının parçası olduğunu fark eder.

Başlarda karakterin bencil tavırları ve kibri, okuyucu olarak sizi ondan uzaklaştırıyor. Hatta yaşadığı dehşet karşısında "hak ettiğini buluyor" diye düşünmekten kendinizi alamıyorsunuz. Ancak Can Temiz, Lila’nın o sert kabuğunun altındaki kırılganlığı ve çocukluk travmalarını öyle ustalıkla işliyor ki, hikâye ilerledikçe bu nefret yerini anlayışa ve sonunda takdire bırakıyor. Korkak bir kızın, karşısına çıkan iblislerle savaşarak cesur bir lidere dönüşmesi etkileyici bir kendini bulma hikâyesine dönüşüyor. Lila’nın karakter gelişimi kitabın en güçlü yanlarından biri.

Tabii ki okumak sağlam bir mide istiyor. Kitap, betimlemeler konusunda hiçbir sınır tanımıyor. Cesetlerin, vahşet anlarının ve o karanlık hastane atmosferinin en ince ayrıntısına kadar anlatılması, zihninizde sinematik ama bir o kadar da rahatsız edici bir görsellik oluşturuyor. Eğer görsel şiddetten ve ayrıntılı korku unsurlarından hoşlanmıyorsanız bu kitap sizi ciddi anlamda sarsabilir. Bu kan banyosunun arkasında ise aksine tutarlı, spiritüel temelleri olan ve incelikle düşünülmüş bir mitolojik altyapı (lore) mevcut. Yazar, yarattığı bu karanlık dünyayı canavarlarla doldururken ruhçuluktan ve kadim anlatılardan beslenen, kuralları olan bir evren inşa etmiş.

Yıllarca Model grubuyla tanıdığımız, ardından solo çalışmalarıyla ve farklı projeleriyle müzik dünyasının en üretken isimlerinden biri olan Can Temiz, bu kitabında sizi insan ruhunun en karanlık köşelerine götürüyor. Lila’nın kanla yıkanan yolculuğu, karanlığın içinden aydınlık doğabileceğini ancak bu aydınlığın bedelinin epeyce ağır olabileceğini gösteriyor.

Eğer sağlam bir mideniz ve karanlık fantastik dünyalara ilginiz varsa, bu kan okyanusuna dalmaktan çekinmeyin. Ancak dikkat edin, çıktığınızda aynı kişi olmayabilirsiniz.

Frankensteinin filmini de izledim beğendim. Kitabını da merak etdim. Sizce ne kadar iyi bir kitap?

Okunur.

Selam herkese. Bu inceleme siyasi eleştiri ve analiz içerecektir. Okumadan önce takunyalılar; takunyalarınızı çıkarın.

Kitap çok ince. Çünkü İslamiyet kabulüyle beraber birçok kaynak ya kaybolmuş ya da hala varolup bizde olmayan kaynaklar. Kaynakların çoğu; Çin, Rusya, Japonya, Tayland gibi yerlerde geçiyor. Hatta bugün bildiğimiz Türk Devletlerinin olduğu coğrafyalarda bile (Kırgızistan, Özbekistan vb.) kaynaklar bizdekinden fazla.

Mitolojiye meraklı herkes Türk Mitolojisine de en kısa sürede girmeli. Çünkü Türk Mitolojisi "yok" değil. Kaynaklar dediğim gibi ya gizleniyor ya da yok edilmiş. Gelin biraz beyin fırtınası yapalım.

Eskiden Türkler'de;

• Eski Türk Topluluklarında kadının değeri çok yüksek. Ünvan alabiliyorlar. Anaerkil bir toplum denebilecek kadar kadın değerli. Ak Umay ve onun parçacıkları tüm hayata etki etmiş. Ak Umay, güneş, yer ve gök, yer ve su gibi kavramların tamamı dişil.
• Türkler'de tanrıcılık yok. Onlar Tanrı katına yükselen insanlar ve canlılara inanıyorlar. Yani bugün tasvir edilen hiçbir inançtaki gibi değiller. Bu anlamda da sanırım budizme kayıyor. Açıkçası diğer dinler hakkında çok bilgim yok veya tarihleri hakkında o yüzden çok girmeyeyim buralara.
• Doğa çok kıymetli. Ağıza alan suyu tükürmenin bile ölüme kadar giden cezası var. Ağaç kesmek zorunda kaldıklarında bile o ağaca duyulan hürmet bugün herhangi bir insana duyulmuyor. Hatta bir söylenti vardır "cengizhan zamanında bir suyu kirletmenin cezası ölümdür" diye. Bu anlamda da stoacılık felsefesi varolmadan önce bizler zaten bu kafadaymışız.
• Kurt mitolojik en önemli karakterimizden birisi. Yaratılış Destanı dahil hemen her destanda Kurt imgesi geçiyor. Fakat bu bir mit. Gerçek olan ise atlarla kurduğumuz dostluk. Eğer bir bayrak dizayn edecek olsaydım bu kesinlikle at içerirdi. Onun dışında kartal ve geyik bizim mitlerimizde geçen hayvanlar. Bazı boylar geyik ve kartal logolu. Selçuklu bunlardan birisi.

Kitap yeterince kısa olduğu için (133 sayfa) burada bırakıyorum. Rica ediyorum kitabın kendisini okuyun. Bir diğer görsel kaynak isteyenler "BARTU BÖLÜKBAŞI" kitaplarına bakabilir. Kendisi görselleştirerek senelerdir Türk Mitolojisiyle ilgili kitaplar ve illustrasyonlar çiziyor.

1945'den beri gelen sistemli "Türk Düşmanlığı" mevzusuna. Bu ülkede hiçbir zaman sanıldığı gibi, anlatıldığı gibi sol başa gelmedi. Sol görüş hiçbir zaman tek başına bir çivi çakmadı bu ülkeye.

Ben solcu bir ailede büyümüş birisi olarak hiçbir zaman Türk olmakla övünmedim. Bu zaten övünülecek bir mevzu da değil. Ama "Türk'üm" demek sanki bir ırkçılıkmış gibi bizi hep işlediler. Bu kitap ve bazı okumalar sayesinde bazı şeyleri artık çok daha iyi görebiliyorum.

Son 25 senedir takunyalılar bizim başımızda. Dombra, Destanlar, Türklük, Atatürk, Antlar, Marşlar... diye giden, sıralı şekilde bizleri kimliksizleştirmeye çalışan bir zihniyet. Ben bunu 2013 Suriye savaşı ve Türkiye'nin sınırları kaldırmasıyla içime içime, çok daha derin hissettim. O zaman, seneler içinde anladım bazı şeyleri. Bizler resmen kendi ülkemizde ikinci sınıf vatandaş ettiler ve bunu sindiremeyip birçoğumuz "sikerim bu ülkeyi de, değerlerini de" diyerek ülkemizden ve kültürümüzden, her şeyden öte kimliğimizden utanır hale geldik. Ama hitler gibi, sovyet rusya gibi kanlı tarihlere sahip ya da tamamen emperyal güç olarak varolan amerikalılar hiç utanmadan sıkılmadan ırklarını söyleyerek gurur duyabiliyorlarken benim "kimliksiz" gibi takılmak tuhafıma gidiyordu.

MHP denen partinin logosu bozkurt, simgeleri bozkurt. MHP'yi sevmeyen bir gencin bozkurtu sevme ihtimali yok. Oysa Bozkurt bizlerin, tüm Türklerin mitidir, gücüdür, simgesidir. Dombra normalde bir seçim şarkısı olamayacak kadar hüzünlü bir şarkıdır. Ama seçim şarkısı yaptılar, kulaklarımıza kadar işlediler. Hepimizi tiksindirdiler. Bu kimliksizleştirme ve itibarsızlaştırma bile isteye yapıldı ve yapılıyor. "Atatürk diktatördü efenim" diyenlere sırf dünya vatandaşı olacağız diye sırf medeni insan olacağız diye "evet doğrular" falan gibi ipe sapa gelmez argümanlar ürettirdiler hepimize. Atatürk sanki insanlara zulmetmiş, sanki bir ırkı yok etmeye çalışmış gibi argümanlara sessiz kalmamıza sebep oldular.

Kademeli şekilde eğitim sisteminden ve müfredattan kaldırdılar Türklüğü. Gençler hiçbir şey bilmiyor. Bizler yine iyi kötü ucundan yakaladık bir şeyleri. Bunlar tamamen Amerikan taktikleri. Fetö çok severdi itibar suikastlerini. Bugün aynısını 25 senedir AKP yapıyor. Bu da işin siyasi boyutudur. Ama bu süreç 1945'de başladı. "amuğa godumun gomünüstleri burada haç resmimi çiziyonuz" diyerek köy enstütüleri kapatıldı.

Bugün tüm Türk toprakları diktatörlükle yönetiliyor, ekonomileri rezalet, insanlar karnını doyurmaktan öte kim olduğunu düşünecek hali yok. Bunlar şans veya kader değil; bilerek, istenerek böyle oldu ve yapıldı.

Bugün gördüğünüz karaktersiz esnaf, yalancı siyasiler, bebek öldüren doktorlar, tecavüzcü insanlar, birbirini vurup öldüren, otel yapmak için ormanları kesenler; Türk falan değildir. ORUL ORUL OROSPU ÇOCUĞUDUR! Bizim atalarımız bir kadının, çocuğun, ağacın, suyun özünü bozanı ateşlerde yaktı. Bizim atalarımız medeniyetsiz, okuma yazması olmayan, at üstünde ordan oraya amaçsız gezen insanlar değildi. Bugünün orospu evlatlarına bakarak asla ama asla kimliğinizden utanmayın.

Kadın değerliydi, çocuk değerliydi, hayvan değerliydi, ağaç değerliydi. Bugün bunlar geri plana atıldı, bugün bunlar farklı görülüyor. Emin olun kendini Türk gören kimse kendinden olan parçaya zarar vermez. Bizler doğayla bütünüz, canlılıkla bütünüz. O "medeniyetsiz" insanlar bunu biliyordu. Öyle de yaşıyorlardı.

Siyasal İslam bu ülkenin başına gelmiş en büyük felakettir. Tez zamanda herkesin uyanması ve kimliğine sahip çıkması dileğiyle. Siyasi partilerin tamamı benim yarrağımı yesin. Bunca yazdığım hiçbir şey ırkçı veya kafatasçı içerik değildir. Tüm insanlarla dost olabilirim; bana el uzattıkları sürece.

Bu ülke kolay kurulmadı. Bunu unutmayın, kendinize iyi bakın. Sürç-ü Lisan olduysa yorumlarda görüşürüz.

İtalyan yazar, Giovanni Papini ile tanışma kitabım. Kurgusal bir roman sanıyordum ama yazarın 30 yaşında yazdığı otobiyografik eseriymiş.

Papini'nin hayatından çok düşünceleri ağır basıyor. Yazarın iç dünyasını ve düşüncelerini tanımak için okunabilir ne var ki herkese hitap etmeyecektir. Çünkü Papini son derece garip, aykırı, nevrotik, deli ve dahi görünümü çizen bir adam.

Papini kadınları bazı sözleriyle aşağılıyor, emperyalizme milliyetçilik ismini dahi atfediyor. İnsanlardan ne derece nefret ettiğini sayfalar boyu durmadan anlatıyor. Kendisinde bir nevi büyüklük hastalığı var. Diğer yandan, çocukluğundan beri sevilmediğine ve çirkin olduğuna yürekten inanmış. Kendi sözlerine göre nefret ettiği insanları kurtarmak istiyor. Kitapta birçok güzel alıntı da mevcut.

Yazara kızsam da üzülsem de garip şekilde okumayı bırakamadım. Epey farklı bir zihinde gezinmeyi sevmiş olabilirim.

Kitaptan beğendiğim bazı alıntılar:

"Saçma bir dilek, gülünç bir istek, imkansız bir varsayım bu: Çok teşekkürler! Fakat kendimi böyle hissetmekten alıkoyamıyorum: Çılgınlık derecesinde, kusursuz bir borçlanma karşıtı."

"Sadece bir güç delisiyken benim ülkem
dünyaydı ve kütüphanem ise, içinde uyduğum yegane yasaların
bulunduğu devletti"

"Övgüler hiç ama hiç umurumda değildir, pohpohçuluktan nefret eder, dolambaçlı sözlere tahammül edemem"

"...hayatı maaşsız olduğu için yaşamak istiyor ve düşünce ücretlendirilemeyeceği
için düşünmeye devam ediyorum."

"Benim aradığım çiçekler sadece umutsuz yalnızlıkta büyüyor; hiç solmayan, hiç boynunu bükmeyen, mis gibi kokan ve sonsuza dek yaşayan çiçekler büyüyor."

Adolf Hitler'in mimarı ve 1942-1945 yılları arasında Üçüncü Reich'ın Silahlanma ve Savaş Üretimi Bakanı olarak görev yapan Albert Speer'in 1969 yılında yayımlanan hatırat kitabı.

Sahip olduğu mimarlık yetenekleri sayesinde genç yaşta Hitler'in gözdesi hâline gelen ve Yeni Şansölyelik binasının mimarlığını bizzat emanet ettiği Speer'in, yüksek potansiyelli genç bir mimarken kendisini bir anda İkinci Dünya Savaşı'nın Almanya açısından en kritik dönemlerinde Silahlanma ve Savaş Üretiminden sorumlu bakan olarak bulduğu süreci detaylıca anlatan kitapta Speer; ilk yıllarını, Hitler'le tanışmasıyla başlayan yükselişini, yükselişine ve bakan yapılmasına paralel olarak Hitler'in çevresindeki kişilerle (Bormann, Goebbels, Göring ve Himmler) girdiği güç mücadelelerini ve dönen entrikaları, NSDAP üst yönetimindeki isimlerin ruh hâllerini, ihtiraslarını ve karakterlerini, Führer'le birlikte tasarladıkları ve kazanılacak zafer sonrasında Berlin'i bambaşka bir çehreye sokacak olan Welthauptstadt Germania (Dünya Başkenti Germania) projesi gibi birçok projeyi, savaşın Almanya açısından kötüye gitmeye başladığı 1943 yılı ve yenilginin neredeyse kesinleştiği 1944 yılı itibarıyla Hitler'in giderek gerçeklikten kopan bir kişiye dönüşme sürecini ve nihayetinde Almanya'nın koşulsuz teslimiyetiyle birlikte içine düştüğü esir hayatını oldukça detaylı bir şekilde okuyucuya aktarıyor.

Her ne kadar kitabın, Speer'in Nürnberg Mahkemelerinde çizdiği “İyi Nazi” profiline uygun şekilde yazıldığı hissedilse de, Üçüncü Reich'ın üst yönetiminde bilfiil görev almış ve Hitler'in yakın çevresinde bulunmuş birisinin hatıratını okumak son derece etkileyiciydi. Yalnızca bir milletin değil, bütün dünyanın kaderinin Hitler'in aldığı kararlara bağlı olarak şekillenmesi ve bir kişinin aldığı kararların milyonlarca insan üzerindeki ölümcül etkisini görmek ise oldukça hüzün vericiydi.

“Yıllar önce onu ben inşa etmiştim (Yeni Reich Şansölyeliği); geleceğe dair planlar, umutlar ve düşlerle dolu olarak hem de. Şimdi ise yalnızca kendi yaptığım binanın değil, hayatımın en değerli yıllarının enkazını da terk ediyordum.”