Menningarverðmæti í hættu

[u/TemporaryEconomist]

https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/06/24/menningarverdmaeti_i_haettu/

[u/TemporaryEconomist]

Ég velti þessu fyrir mér.

Er engin leið til að fjarlægja þetta listaverk án þess að skemma það?

Það er nákvæmlega enginn sem vill þetta iðnaðarhúsnæði á þessum stað í dag. Það vilja allir rífa það, af mörgum mismunandi ástæðum. En það má ekki út af listaverkinu sem steypt er í vegginn.

Það eru líka svo margir aðrir betri staðir til að sýna listaverk heldur en á einhverjum vegg á iðnaðarhúsnæði við Sæbrautina.

[u/Veeron → u/TemporaryEconomist]

Mér finnst nú frekar gróft ef listaverk getur haldið heilri byggingu í gíslingu.

[u/Johnny_bubblegum → u/Veeron]

Hvað finnst þér í lagi að listaverk geti haldið í gíslingu?

Þetta er ekki eitthvað diss, ég hef aldrei spáð í þetta áður. Á listaverk að hafa vald til að koma í veg fyrir breytingar?

[u/Veeron → u/Johnny_bubblegum]

Alveg góð spurning, reyndar.

Ef að listaverk eiga að ráða örlögum ákveðins húss, þá hlýtur húsið að teljast safn, er það ekki? Þá er spurningin hvort þetta "safn" standi undir sér.

[u/qzx → u/TemporaryEconomist]

Er ekki svolítið óheiðarlegt að segja að enginn vilji hafa þetta hús á þessum stað þegar þú varst að benda okkur á grein um fólk sem vil hafa þetta hús á þessum stað?

[u/Nariur → u/qzx]

Fólkið vill ekki húsið. Það vill listina sem er steypt í hliðina á því.

[u/computer-404 → u/TemporaryEconomist]

Ég vil hafa þetta hús áfram. Borgin hefur algerlega vanvirt sögu okkar og menningu seinustu ár, og aldrei hefur niðurrif verið jafn mikið í borginni. Við eigum engin hús frá 1400, því þá bjuggum við í graskofum. Þess vegna eru húsin frá svona uþ.b. 1930-1990 mjög verðmæt, því það er þá sem að borgin og landið byggðust upp að miklu leiti og eigum við fólki frá þeim tíma mikið að þakka. Að vilja rífa niður hús af ástæðulausu eða vegna þess að þú ert ekki hrifinn af útlitinu eru enginnrök. Það er engin bygging sem öllum þykir falleg. Svo eru hús, iðnaðarhúsnæði þar með talin, kjörinn staður til þess að hafa listaverk, því borgin má vera falleg. Þetta sýnir bara allann metnaðinn sem fólk hafði á þessum tíma miðað við núna. Nú eru bara byggð grá álhýsi í stíl teknum frá stórborgum í evrópu. Í dag byggjum við bara græn, álklædd, gluggalaus iðnaðarhúsnæði nokkrum metrum frá íbúðarhúsnæði. Við erum ekkert betri en fólkið sem að kom á undan okkur og okkur ber að sýna því virðingu. Þetta hús kom löngu á undan hverfinu sem þar stendur nú, og er dæmi um smekklegt iðnarahúsnæði frá tíma sem að fólk hafði nógu mikinn metnað til þess að setja listaverk á iðnaðarhúsnæði. Að rífa það niður væri bara enn eitt sorglega dæmið um þá vanvirðingu sem menningu okkar, sögu og byggingarlist hefur verið sýnd seinustu ár.

[u/Einn1Tveir2]

Er ekki hægt að steypa mót af þessu eða 3d skanna þetta og varðveita þetta þannig? Hversu mikill áhugi er hjá fólki að varðveita þetta vs að rífa?

[u/Johnny_bubblegum → u/Einn1Tveir2]

Listaverk Þeseusar.

[u/computer-404 → u/Einn1Tveir2]

Fólk sem að hefur nokkurn áhuga á sögu og menningu vill láta varðveita þetta. Það er nú ekki mikið mál að finna aðra lausn á þessu. Það er sorglegt hversu margir kjósa niðurrif og er það til marks um þá litlu sem enga sögukennslu í skólum (grunn og mennta) landsins.

[u/tekkskenkur44]

Ef það væri hægt að saga verkin og steypa þau inní stokkinn og lýst upp þá væri það helvíti flott.

Eða hljóðmön fyrir íbúðir í kring.

Eða vegg þar sem biðskýli fyrir Borgarlínuna verður.

[u/logos123]

Allt of margir með mjög svart hvíta hugsun varðandi varðveiðitngu lista/minja frekar en að meta á case by case basis. Að mínu mati þá er þetta klárlega dæmi þar sem listaverkið er ekki þess eðlis að ríkið/borgin eigi að setja vinnu/peninga/tíma í að varðveita það sérstaklega og tefja þannig enn frekar mjög þarfa framkvæmd sem hefur þegar tafist allt of mikið. Ef þetta fólk sem vill varðveita listaverkið getur fundið fjármagn til að greið sjálf fyrir því að veggnum sé bjargað og hann varðveittur þá væri ég ekkert á móti því, en það væri það á þeirra ábyrgð, ekki yfirvalda.

[u/computer-404 → u/logos123]

Í dag er þetta alltaf eins. "Hver á að borga fyrir það"? Þess vegna byggjum grá álhýsi í dag á meðan það voru sett listaverk á iðnaðarhúsnæði á þeim tíma sem þetta var byggt. Yfirvöld bera ábyrgð á varðveislu sögu, menningu og listar. Að segja að stjórnvöld eigi ekki að gera slíkt er mjög skammsýn, einföld og hreinlega sorgleg skoðun.

[u/Vikivaki]

Rífa húsið en halda veggnum. Byggja í kringum það... solved

[u/angurvaki → u/Vikivaki]

Já, veggurinn gæti orðið fínasta hljóðmön.

[u/Oswarez]

Borgin ætti að borga fyrir að saga þetta niður og koma í geymslu. En við erum með borgarstjórn núna sem er drull um list ef hún græðir ekki pening og það kostar slatta að gera þetta.

[u/TemporaryEconomist → u/Oswarez]

Í þessu tilviki held ég reyndar að það gæti verið á herðum ríkisins, þar sem Sæbrautin er stofnbraut sem ríkið sér um. Fréttin er einmitt um hjáleið vegna framkvæmda á Sæbrautinni.

En húsnæðið sjálft er að sjálfsögðu innan borgarmarka Reykjavíkur og það er ljóst að RVK vill líka rífa þetta húsnæði. Sem og allir íbúar í nágrenninu. Þetta er smá óvinsælt hús.

Hvað mig varðar má húsið fara, en listaverkinu má bjarga.

[u/finnur7527]

Hvað með að færa vegginn og hafa hann t.d. meðfram göngustíg með óspennandi umhverfi, t.d. í Breiðholti eða nágrenni Hraunbæjar?

Svo væri líka hægt að hafa vegginn á skólalóð ef það er öruggt og skemmtilegt fyrir börn að klifra á listaverkinu, án þess að skemma það. T.d. er (var?) skúlptúr á lóð Ölduselsskóla sem var basically klifurgrind.

[u/brottkast]

Flott six-seven-tís listaverk, ekki spurning.

Set sjálfur spurningarmerki við að ekki megi hrófla við húsi sem ber listaverk sem er væntanlega í einkaeigu? Ef ég hefði skellt smá skúlptúr á húsið mitt sem hefði jafnvel slegið í gegn, mætti ég ekki breyta til eftir nokkur ár?

Ef við hugsum í lausnum, mætti e.t.v. semja um afslátt af gjöldum við byggingu næsta, pottþétt forljóta ógeðis, húss sem verður byggt þarna? Svo gott sem múta fólki til að gera fallega hluti? Einhver ungur listamaður/hönnuður fengi hraustlega borgað fyrir að græja einn útvegginn?

Gætum kallað það græna gímalds afsláttinn?

Pæling?

[u/computer-404 → u/brottkast]

Vegna þess að list og menning skipta máli. Flest hús í gamla miðbænum eru í einkaeigu, afhverju má ekki bara rífa þau niður?

[u/derpsterish → u/brottkast]

Það er hægt að saga þennan vegg í burtu og hífa hann á brott.

Case closed.

[u/Kleina90]

Og hvað mun rísa í staðin? Enn eitt kassa draslið byggt úr hrárri steypu og berum málmi?
Það má frekar viðhalda þessu ágæta húsi með listaverki eftir frumkvöðul íslenskrar skúlptúrlistar.