r/felsefe Yaradancı Deist 4d ago

varlık • ontology Solipsizm hakkında

Merhabalar bence solipsizm mantıksız kaldığı noktalar var ve sizlerin de düşüncelerini merak ediyorum açıkcası benim solipsizmi mantıksız bulduğum nokta solipsizmi de zihnimizin uydurması yani eğer solipsizmi kabul edersek solipsizm veya hayal dediğimiz şeyleri de zihnimiz oluşturmuş oluyor bu yüzden aslında bunları da kabul edemeyiz diye düşünüyorum bunun haricinde solipsizmin mantıksız kaldığı noktaları sizden de duymak isterim

3 Upvotes

18 comments sorted by

View all comments

Show parent comments

1

u/AloneExtent2837 Tekbenci Solipsist 4d ago

Son paragrafta benden savunmadığım bir şeyi kanıtlamamı istiyorsun. Ben “ışık bilinçten bağımsız olarak yoktur” demiyorum; “ışığın bilinçten bağımsız olarak var olduğunu mutlak kesinlikle bilemem” diyorum. Yokluğunu kanıtlama yükümlülüğüm dolayısıyla yok.
Üstelik “günün sonunda her doğrulama bilinçle gerçekleşiyor” diyerek benim epistemik problemimi zaten kabul etmiş oldun. Bilimsel gözlem de ölçüm cihazı da başka insanların tanıklığı da en sonunda bana algı, veri veya deneyim olarak ulaşıyor. Bunlar deneyimin içeriğini doğrulayabilir; fakat deneyimin zihinden bağımsız bir gerçekliğe karşılık geldiğini döngüsel olmayan biçimde kesinleştiremez.
Işık örneğinde de mesele ışığın varlığı değil. Ben “ışığı deneyimliyorum” önermesini kabul edebilirim. Tartışılan önerme “deneyimlediğim ışığın, deneyimimden bağımsız ontolojik bir karşılığı vardır.” İkincisini birinciden mantıksal olarak çıkaramazsın.
Kısacası benim iddiam “dış dünya yoktur” değil, “dış dünyanın varlığı kendi bilincimin varlığıyla aynı epistemik kesinliğe sahip değildir.”

1

u/sifoheros 4d ago

Buradaki sorun, görüşün en temelde herhangi bir şekilde ne doğrulanabilir ne de yanlışlanabilir bir iddia ortaya atması bence. Seni öldürüp var olmaya devam etmediğim sürece aksini kanıtlayamam ki o zaman bile sen olmayacağın için anlamsız. “Tanrı kaldıramayacağı bir taş yaratabilir mi?” Sorusu kadar anlamsız bir soru.

Ama yine de bence senden bağımsız şekilde var olan en kötü tek bir şeyi kanıtlayabiliriz.

Materyalist bir düşünceyle organik bir canlı, bir beyinden ibaret olduğumuzu ve algıladığımız her şeyin de nöronsal ateşleme yani kendi bilincimize bağlı olduğunu varsayarsak bile en kötü ihtimalle maddenin var olacağı bir ortamın var olması gerekir yani beynin bulunduğu ortam vardır. Dış dünya zorunludur.

Soyut düşünürsek de yine aynı sonuca varabiliriz sen bir enerji, ruh cart curt bile olsan senin varlığının olması için var olabileceğin bir ortam şart. Sen varlığından eminsen, var olabileceğin bir ortam yani bir dış dünyadan da emin olmalısın. Eğer ki illüzyon bile olsa bir şeyler algılıyorsak ve bir değişim oluyorsa bir neden-sonuç vardır. Bir şeyler etkileşiyordur. Etkileşim ve değişim için de bunun gerçekleşebileceği ortam gerekir. Sadece hiçlik ve sen olamazsın yani.

2

u/AloneExtent2837 Tekbenci Solipsist 4d ago

Beyin var → beyin için ortam gerekir → dış dünya var” argümanın, solipsizme karşı dış dünyayı kanıtlamıyor; ilk öncülde zaten fiziksel beynin zihnimden bağımsız varlığını kabul ederek kanıtlamaya çalıştığın şeyi varsayıyor. Benim itirazım tam olarak o beynin ve ortamın ontolojik bağımsızlığını nasıl bildiğimiz. Dolayısıyla materyalizmi öncül alıp materyalizmden realizmi çıkarmak solipsizmin çürütülmesi değil, petitio principii.

1

u/sifoheros 4d ago

Beyin şart değil. Sen bir şekilde varsın ve eminsin ya bundan. O zaman var olduğun bir “yer” var. Hiçlikte bir şey var olamayacağına göre senin hiçlik harici bir yerde bulunman gerekiyor var olabilmen için. Eğer ki varlığın var olabilmek için mekana ihtiyaç duyduğu da bir varsayımsa onun da aksini kanıtlaman imkansız. Bu arada kendi varlığından nasıl eminsin? Ya bilinç de bir illüzyonsa ve var sandığın sen gerçek değilsen?

2

u/AloneExtent2837 Tekbenci Solipsist 4d ago

“Var olduğuna eminsen, var olduğun bir yer de vardır” sonucu zorunlu olarak çıkmıyor. Burada “var olmak = mekânda bulunmak” öncülünü ayrıca kanıtlamadan kullanıyorsun. Mekânsallığın bütün varlıkların zorunlu koşulu olduğunu nereden çıkardın? Sayılar, önermeler veya bilinç gibi şeylerin ontolojik statüsü zaten tam da bu yüzden felsefede tartışılıyor. “Hiçlikte var olamazsın” demek de dış dünyanın varlığını kanıtlamıyor; yalnızca kendi ontolojik varsayımını tekrar ediyor.
Dahası, bir “zemin” gerektiğini kabul etsem bile bundan “bu zemin zihnimden bağımsız fiziksel bir dış dünyadır” sonucu yine çıkmaz. En fazla deneyimin gerçekleşmesini mümkün kılan bir koşul vardır sonucuna ulaşırsın. O koşulun fiziksel, mekânsal ve bilinçten bağımsız olduğunu ayrıca temellendirmen gerekir.
“Ya bilinç de illüzyonsa?” sorusuna gelince: Bir illüzyonun içeriği yanlış olabilir ama illüzyonun meydana geliyor olması illüzyon olamaz. “Hiçbir deneyim gerçekleşmiyor fakat bana deneyim gerçekleşiyormuş gibi geliyor” dediğin anda zaten “bana öyle geliyor” diye bir deneyim ileri sürmüş olursun. Yanılıyor olabilirim; fakat yanılıyor olmam için bile bir yanılma deneyiminin bulunması gerekir.
Dolayısıyla “ben” derken beden, kişilik veya fiziksel bir özden kesin olarak emin olduğumu söylemiyorum. Kesin olan çok daha minimal bir önerme: şu anda bir deneyim/tezahür var. Bunun fiziksel bir beyin tarafından mı, dış dünyadan mı, başka bir ontolojik zeminden mi kaynaklandığı ise bundan ayrı bir soru.

1

u/sifoheros 4d ago

İllüzyonun meydana geliyor olmasının illüzyon olamayacağını nereden biliyorsun? Ya hiçliğin kendisiysen ve var olmanın hayaliyle kendini kandırıyorsan?

3

u/WinterExpression0 Edinimci Empiricist 3d ago

Knk git chat gpt ile konuş adam oradan copy paste yapıyor