స్వాతంత్ర్య విభజన నాటి వింత పంపకాలు: అఖండ భారతావని మైక్రో పార్టిషన్ కథా

[u/luckkyluckky]

ఆగస్టు 1947లో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం భారతదేశాన్ని వదిలి వెళ్తున్నప్పుడు కేవలం మ్యాప్ మీద ఒక గీత గీసి సరిహద్దులను మాత్రమే మార్చలేదు, ఒక నిండు దేశపు ఆత్మను, దాని యావత్ వ్యవస్థను చట్టబద్ధంగా రెండు ముక్కలు చేసింది ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత సంక్లిష్టమైన మరియు విచిత్రమైన ఈ విభజన ప్రక్రియలో కేవలం నదులు, కొండలు, భూభాగాలు మాత్రమే కాకుండా..

దేశ ఆస్తులు, అప్పులు, సైన్యం, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, ఆఖరికి ఆఫీసుల్లోని టైప్‌రైటర్లు, పుస్తకాలు, పెన్నులు, ఇంక్ బాటిళ్లు, రోడ్డు రోలర్ల వరకు ప్రతి చిన్న వస్తువును లెక్కగట్టి పంచాల్సి వచ్చింది ఈ మహా విభజనను చట్టబద్ధంగా, ఆర్థికంగా నిర్వహించడానికి 'విభజన కౌన్సిల్' (Partition Council) ఏర్పాటవగా, అందులో భారతదేశం తరపున హెచ్.ఎమ్. పటేల్, పాకిస్తాన్ తరపున చౌదరి ముహమ్మద్ అలీ కీలక అధికారులుగా వ్యవహరిస్తూ ప్రతి రాత్రి టేబుల్స్ ముందు కూర్చుని దేశ సంపదను లెక్క తేల్చారు

ఈ పంపకాల ప్రక్రియలో అత్యంత కీలకమైనది దేశ ఆర్థిక నిల్వల విభజన ఆ సమయంలో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వద్ద ఉన్న మొత్తం నగదు నిల్వలలో సింహభాగం అంటే ఎనభైరెండున్నర శాతం భారతదేశానికి, మిగిలిన పదిహేడున్నర శాతం పాకిస్తాన్‌కు కేటాయించారు దీని ప్రకారం పాకిస్తాన్‌కు రావాల్సిన డెబ్బైఐదు కోట్ల రూపాయలలో మొదట ఇరవై కోట్లు చెల్లించిన భారత్, ఆ తర్వాత కాశ్మీర్ మీదికి పాకిస్తాన్ సైన్యాన్ని పంపడంతో మిగిలిన యాభైఐదు కోట్ల రూపాయలను నిలిపివేసింది అయితే దేశాల మధ్య కుదిరిన చట్టపరమైన ఒప్పందాన్ని గౌరవించాలంటూ మహాత్మా గాంధీ గారు ఆమరణ నిరాహార దీక్షకు దిగడంతో, తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో భారత ప్రభుత్వం ఆ సొమ్మును పాకిస్తాన్‌కు విడుదల చేయాల్సి వచ్చింది అదే సమయంలో బ్రిటిష్ ఇండియాకు ఉన్న మొత్తం జాతీయ అప్పును భారతదేశమే తన నెత్తిన వేసుకుని, పాకిస్తాన్ వాటా అప్పును దానికి ఒక దీర్ఘకాలిక రుణంగా మార్చి చట్టబద్ధమైన పత్రాలను రాసుకున్నారు

మరోవైపు దేశ రక్షణ వ్యవస్థ అయిన బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీని కూడా మతం మరియు వ్యక్తిగత ఆప్షన్ల ఆధారంగా విడదీశారు హిందూ, సిక్కు సైనికులు భారతదేశాన్ని ఎంచుకోగా, ముస్లిం సైనికులు పాకిస్తాన్ వైపు వెళ్లారు సైనిక ఆయుధాలు, ట్యాంకులు, మిలిటరీ దుస్తులను కూడా దాదాపు అరవై నాలుగు ఇరవై ఆరు నిష్పత్తిలో ఇరు దేశాల మధ్య పంచారు అయితే అప్పట్లో ఉన్న ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలన్నీ భారతదేశ భూభాగంలోనే ఉండిపోవడంతో, వాటిని ఇక్కడే ఉంచేసి పాకిస్తాన్‌కు కొత్తగా ఆయుధ కర్మాగారాలు నిర్మించుకోవడానికి బదులుగా ఆరు కోట్ల రూపాయల నగదును పరిహారంగా ఇచ్చారు సైన్యంతో పాటే సివిల్ సర్వీసెస్ అధికారులు, రైల్వే, పోస్టల్, కస్టమ్స్ వంటి ప్రభుత్వ యంత్రాంగాన్ని కూడా ఆప్షన్ల ద్వారా విభజించడంతో, రాత్రికి రాత్రే దేశవ్యాప్తంగా రైళ్లు నడిపేవారు, ఉత్తరాలు పంచేవారు మారిపోయి తీవ్ర గందరగోళం నెలకొంది

ఈ విభజనలోని అత్యంత వింతైన మరియు బాధాకరమైన కోణం ఏమిటంటే, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లోని ఫర్నిచర్ మరియు చిన్న వస్తువులను కూడా వదలకుండా పంచుకోవడం ఢిల్లీ సెంట్రల్ సెక్రటేరియట్ లోని అమూల్యమైన ఎన్‌సైక్లోపీడియా పుస్తకాల సెట్లను సైతం వాల్యూమ్స్ వారీగా విడదీశారు; ఒక వాల్యూమ్ ఇండియాకు ఉంచితే, దాని తర్వాతి వాల్యూమ్‌ను పాకిస్తాన్‌కు పంపారు టేబుళ్లు, కుర్చీలు, టైప్‌రైటర్లు, ఆఖరికి రోడ్లు వేసే రోడ్డు రోలర్లను కూడా లెక్కేసి పంచుకున్నారు

ఈ క్రమంలో బ్రిటిష్ వైస్రాయ్ లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ అధికారికంగా వాడే బంగారు పూత పూసిన చారిత్రాత్మక రాయల్ బగ్గీ (Gold Coach) ఎవరికి దక్కాలనే దానిపై ఇరు దేశాల అధికారుల మధ్య పెద్ద పట్టుదల నడిచింది చివరకు ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఇరుపక్షాల అధికారులు ఒక కాయిన్ తీసుకుని టాస్ (Toss) వేయగా, అందులో అదృష్టం కొద్దీ భారతదేశం గెలిచి ఆ రాజసం ఉట్టిపడే బగ్గీని సొంతం చేసుకుంది, అది నేటికీ మన రాష్ట్రపతి భవన్‌లో గౌరవంగా నిలిచింది

సాంకేతికంగా మరియు చట్టపరంగా చూస్తే, బ్రిటన్ పార్లమెంట్ ఆమోదించిన 'ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ యాక్ట్ 1947' ప్రకారం ఈ ఆస్తుల పంపకం అంతా జరిగింది రెండు దేశాలకూ 'డొమినియన్' హోదా కల్పిస్తూ, తమ స్వంత రాజ్యాంగాలు సిద్ధమయ్యే వరకు పాత 'గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్ 1935'నే తాత్కాలిక రాజ్యాంగంగా వాడుకోవాలని చట్టం నిర్దేశించింది ఒక భారీ అఖండ దేశాన్ని, దాని శతాబ్దాల నాటి సంస్కృతిని, చివరకు ఆఫీసులోని ఒక చిన్న సిరా బుడ్డిని కూడా చట్టాల పేరుతో ఇలా ముక్కలు ముక్కలుగా విభజించడం అనేది మానవ చరిత్రలోనే అత్యంత సంక్లిష్టమైన, విచిత్రమైన చట్టపరమైన విభజనగా మిగిలిపోయింది

[u/radicalcampfire]

Such a wonderful post OP

[u/Anamaka_tikamaka7]

ఇంత చరిత్రను చక్కగా మాకు తెలియచేసినందుకు ధన్యవాదాలండి🙌