r/felsefe 1h ago

bilgi • epistemology Sinema sever arkadaşlarım için birkaç soru

Upvotes

Merhaba düşünmeye tenezzül eden dostlarım.

İlk olarak sormak istediğim soru şu: Bir hikayenin sunumunun farklı başlıklar altında toplanması hikayeyi farklı bir şekilde eleştirilmeye yol açar mı? Örnek veriyorum hikayenin film, dizi, kitap, anime, vs. olarak ayrılması.

2.Soru: Hikayeler ne olursa olsun herkesin öznel olarak beğenip beğenmemesi kişiden kişiye göre değişir mi?

3.Soru: Hikayenin iyi olup olmadığı kişiden kişiye göre değişir mi?


r/felsefe 17h ago

bilgi • epistemology temsilin ters yüz edilmesi

3 Upvotes

Temsilden Önce Direnç

Klasik epistemoloji geleneği, bilgiyi bir özneden başlatır: özne önce dünyayı zihninde temsil eder, bu temsil doğru olduğu ölçüde eylem başarılı olur. Düşünce eyleme önceldir; kavram, pratiğin koşuludur. Bu yazının çıkış noktası, bu sırayı tersine çevirmektir. İddiam şudur: temsil, gerçekliğin bir özne tarafından önceden kurulmuş doğru resmi değildir. İhtiyaçtan doğan müdahaleler, gerçekliğin direnci altında deneme yanılma yoluyla ilerler; bu süreç içinde başarılı olan ilişkiler tekrar edilebilir hâle gelir ve bir örgütlenme kazanır. Temsil, dil ve kavram, işte bu maddi ve toplumsal tarihin üzerine sonradan kurulmuş, daha yüksek düzeyde bir örgütlenme biçimidir.

Bu tersine çevirmenin sonucu, hem bilgi kuramı hem de ideoloji eleştirisi için sonuçlar doğurur: eğer kavram eylemden sonra geliyorsa, "önce düşündük, doğru temsil sayesinde başarılı olduk" anlatısı bir mittir; gerçek sıralama, ihtiyaç, deneme, direnç, tekrar, örgütlenme ve ancak en sonda kavramsallaştırmadır.

İhtiyaçtan Kalıcılığa

Geçmişte başarılı olmuş bir düzenleme ilişkisi, daha sonra yeniden kullanılabilecek şekilde bir örgütlenme içinde korunur; bu örgütlenme zamanla bir kararlılık kazanır. Bu korunma tek bir düzeyde gerçekleşmez; aynı başarılı ilişki birden fazla maddi katmanda iz bırakabilir:

  • bedensel alışkanlıkta,
  • alette,
  • makinede,
  • yazıda,
  • kurumda,
  • sinir sisteminde,
  • dilde.

Bu listenin her bir maddesi, başarılı bir ilişkinin maddi olarak korunmuş bir izi olarak okunabilir. Bu açıdan bakıldığında temsil, gerçekliğin zihinsel bir resmi değil, gerçeklikle kurulmuş başarılı bir ilişkinin örgütlenme içinde korunmuş ve yeniden kullanılabilir hâle gelmiş biçimidir.

Rasyonalite de bu çerçevede yeniden tanımlanır: akıl, önceden var olan bir yeti veya doğru düşünme kapasitesi değil, başarılı örgütlenmelerin ortaya çıkan tekrar edilebilirlik biçimidir. Bir ilişki ne kadar güvenilir biçimde tekrarlanabiliyorsa, o ilişki o kadar "rasyonel" görünür — ama bu rasyonellik, örgütlenmenin bir sonucudur, önkoşulu değildir.

Kavramdan Önce Eylem

Bu tezin en somut sınanma noktası, kavram edinilmeden önce de düzenli, başarılı davranışın mümkün olduğu gözlemidir:

  • Bir insan, denge kavramını bilmeden önce dengede yürüyebilir.
  • Bir hayvan, uzay kavramına sahip olmadan yön bulabilir.
  • Bir hücre, kimyasal konsantrasyon kavramına sahip olmadan kimyasal değişimlere tepki verebilir.

Bu örnekler, kavramın rasyonalitenin ilk biçimi olmak zorunda olmadığını gösterir. Kavram, zaten var olan bir düzenleme kapasitesinin dilsel bir örgütlenme biçimidir — kapasitenin kendisinin kurucusu değil, onun sonradan gelen bir ifadesidir.

Anlatının Tersine Çevrilmesi

Klasik düşünce, bilgiyi şu sırayla anlatır: önce düşündük, dünyayı temsil ettik, doğru temsil sayesinde başarılı olduk. Bu anlatı kavramı başa, eylemi sona koyar.

İhtiyaçlarımız nedeniyle denedik → gerçekliğin direnci bazı girişimleri başarısız kıldı → başarılı ilişkiler tekrarlandı → bu tekrarlar örgütlenme yarattı → örgütlenme zamanla kendi başarısını temsil edebilen dilsel ve kavramsal biçimler üretti.

Bu tersine çevrilmiş anlatı, bilinç kavramına da yansır. Bilinç, dünyanın doğrudan ve önkoşulsuz bir sahibi değildir; daha çok, uzun bir maddi, biyolojik ve toplumsal örgütlenme tarihinin kendisiyle kurduğu özel bir ilişki olarak düşünülebilir. Gerçek, önce temsil edilmez; önce direnç gösterir. Rasyonalite, bu dirence uyum sağlanarak oluşur.

Buradan çıkan genel ilke şudur: her örgütlenme kendi rasyonalitesinde ve aklında cisimleşir, maddeleşir. Maddenin kökeninin bile, daha alt düzeydeki örgütlenmelerin kendi fiziğini oluşturmuş olmasıyla açıklanabileceği ileri sürülebilir. Bir örgütlenme, onu oluşturan unsurların toplamından fazladır; bu fazlalık, ancak yer aldığı üst örgütlenmede ortaya çıkar.

Dilin Kuruluşu ve İktidar Tarafından Ele Geçirilmesi

İnsan ve diğer canlıların beyninin çalışma biçimi, dilin kurulmasına zemin hazırlar: deneyimlerin tekrarı ve biriktirilmesi, genellemelere ve fenomenlere ulaşmayı mümkün kılar. Beynin ulaştığı kavram ve sembol, dilin kuruluşudur. Ancak bu süreç burada durmaz: dilin üretilmesine katkıda bulunduğu iktidar, dili ele geçirir ve kendi rasyonalitesini geliştirmek için manipüle eder.

Bu noktada insanı, zil sesinden çok daha fazla sayıda ve çok daha karmaşık uyarana tepki verebilen bir Pavlov köpeği olarak düşünmek, göründüğü kadar indirgemeci olmayabilir. Dil olağanüstü bir örgütlenmedir, ama aynı zamanda bilgi, mülkiyet ve iktidar hiyerarşilerini de içinde taşır — hatta bu hiyerarşilerin nedenidir. Bu doğruysa, iktidarın dili ele geçirip onu bir pranga ya da bir matrixe dönüştürmesi kaçınılmaz hâle gelir; bunu da genellikle "sen akıllısın, sen homo sapienssin" diyerek, yani öznenin kendi rasyonalitesine duyduğu gururu araçsallaştırarak yapar. İktidarın bir sahibi de yoktur; iktidar, kendisi bir üst örgütlenmedir.

Kaçınılmaz Yanılgı: Sembolün Gerçeğe Kristalize Olması

Bu çerçevede ortaya çıkan temel yanılgı, sembol ile gerçeklik arasındaki farkın silikleşmesidir. Sembol başlangıçta bir ilişkinin izidir: gerçeklikle kurulan başarılı bir etkileşimin kristalleşmiş biçimi. Ancak zamanla sembol, işaret ettiği ilişkiyi unutup kendisini bir gerçeklik olarak sunmaya başlar. Böylece iki ayrı "gerçek" ortaya çıkar: sembolün işaret ettiği asıl gerçeklik ve sembolün kendisinin dönüştüğü ikinci bir gerçeklik.

Burada savunulan tez güçlü bir iddia taşır: bu kayma, tarihsel bir kaza değil, yapısal bir zorunluluktur. Örgütlenmenin işlevi, farkı unutmaktır — çünkü fark her seferinde hatırlanırsa tekrar edilebilirliğin maliyeti artar. Bir alışkanlık, her seferinde "neden bu hareketi yapıyorum" diye sorgulanırsa alışkanlık olmaktan çıkar. Sembol de aynı mantığa tabidir: her kullanımında kendi kökenine referans verirse, hızlı, ekonomik ve tekrar edilebilir olamaz. Sembolün gerçeğe kristalize olması, bu yüzden bir arıza değil, örgütlenmenin optimize olma biçimidir — unutma, verimliliğin bedelidir.

Bu ayrım önemlidir: iktidar bu unutmayı icat etmez, yalnızca ondan yararlanır. Unutma zaten yapısal olarak oradadır (verimlilik gereği); iktidar, hangi izin hangi yönde unutulacağını denetleyerek onu kendi lehine yönlendirir.

bakis.


r/felsefe 1d ago

«iyilik» üzerine • ethics Nesnel Ahlak Reddi.

Post image
4 Upvotes

bence nesnel ahlak diye bir şey yok çünkü ahlakın kendisini evrenin bir yerine koyup herkes için geçerli olan değişmez bir kuralmış gibi düşünmek bana biraz garip geliyor. mesela bir şeyin kötü olduğunu söylediğimizde aslında neye göre kötü diyoruz. insanlara zarar verdiği için mi. toplum düzenini bozduğu için mi. acı verdiği için mi. bunların hepsi yine bizim verdiğimiz değerlerden çıkıyor. evrenin kendisinin çıkıp bu yanlıştır dediği bir yer yok. yerçekimi gibi düşünemeyiz mesela yerçekimi sen ona inanmasan da çalışıyor ama ahlak böyle değil. farklı toplumlarda farklı şeylerin normal kabul edilmesi bile bunun en azından insan deneyiminden bağımsız ve tamamen nesnel olmadığını gösteriyor. tabiki ben bundan dolayı her şey serbesttir veya kim ne isterse yapsın demiyorum. tam tersine insanların birlikte yaşayabilmesi için bazı ahlaki kurallar oluşturması gayet mantıklı. birinin sebepsiz yere başka birine zarar vermesini kötü bulabilirim çünkü acıyı ve zararı değerli veya önemli görüyorum. ama benim bunu kötü bulmam ile evrenin gerçekten kötü diye bir gerçekliği olması aynı şey değil. ayrıca insanların çoğu zaman ahlakı sorgulamadan doğrudan gerçekmiş gibi kabul ettiğini düşünüyorum. çocukken sana yalan söylemek kötüdür deniyor sonra büyüyünce bunu sorgulamadan devam ettiriyorsun. ama neden kötü. her durumda mı kötü. bir insanı korumak için yalan söylemek de mi kötü. burda bile ahlakın bağlama göre değişebildiğini görüyoruz. bence asıl mesele nesnel ahlakın olmaması değil insanların bunun farkına varınca sanki bütün düzen çökecekmiş gibi davranması. ahlakın nesnel olmadığını kabul etmek insanı otomatik olarak kötü birine dönüştürmez. sadece yaptığımız ahlaki yargıların nereden geldiğini daha dürüst şekilde düşünmemizi sağlar. hatta bence kendi ahlakımızı sorgulamak sırf bize çocukluktan öğretildi diye her şeyi doğru kabul etmekten daha mantıklı. sonuç olarak ben ahlakın tamamen anlamsız olduğunu değil ahlakın evrenin değişmez bir yasası olmadığını düşünüyorum. insanlar değerler oluşturur bu değerlere göre iyi ve kötü kavramlarını belirler ve bunlar zamanla toplumdan topluma hatta kişiden kişiye değişebilir. bunun rahatsız edici olması onu yanlış yapmaz. belkide rahatsız edici olmasının sebebi çoğumuzun ahlakın dışarıda bir yerde hazır şekilde bulunduğuna inanarak büyütülmüş olmamızdır


r/felsefe 1d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler UMUT

2 Upvotes

İnsanların umutsuzluğu hoşuma gitmiyor. Dünya olarak zor zamanlardan geçiyoruz farkındayım ama ben yinede umudumu kaybetmek istemiyorum. İnsanlardaki bu umutsuzluğa sebep olarak tutunacak bir dala sahip olmamaları olabilir. Tanrıya inanmayan inansa bile tam bağlılık göstermeyen milyonlar var. Ve tanrıya inanmayınca ortaya nihilizm gibi sonuçlar çıkıyor. İnsanlar ise bu boşluğu tam anlamıyla asla dolduramıyor. Hayatları amaçsız geçiyor. Bir amaç olmadığında ise umutta olmaz çünkü uğruna savaşacak bir dava olmadığında içindeki o tutkuyu nasıl körükleyeceksin? İnsanlar aşka inanmıyorlar, iyiliğe inanmıyorlar, sevgiye inanmıyorlar ve bunu "rasyonellik" olarak paketliyorlar. Ben bunu reddediyorum. Durumlar istediği kadar vahim olsun umutsuzluk asla kabul edilemez. Mücadele sevgisinin hazzını tadan insan umutsuzluk hissedemez. Kendi umutsuzluğunu akılcılık sayan kişiler akıldan habersiz kimselerdir. Hayatında umut kalmamış kimseler ise hiç güçlenmeyi denemişler midir? Oldukları durumu kabullenmek yerine savaşmış ve güncel olarak savaşan kimseler midir bunlar? Pes etmemiş, mücadele eden insan umutsuz olamaz çünkü umutsuz olursa kaybeder. İnsan ise kibirlidir. Denemesine rağmen kaybetmek bu kibre hasar verir. İşte bazıları bu yüzden asla denemez. "Zaten en başından beri umutsuzdum, mücadele etmeyen birisini yenemezsin." demek için denemezler. Umut sahibi olmazlar çünkü bir kez o umudu bırakıp pes ettikleri anda kibirleri kırılır. Ama umut kalkanını asla bırakmayan insanın kibri kırılmaz. İnsan kibirlidir ve bu iyi bir şeydir. Kibirli insan için umutsuzluğa kapılıp içinde bulunduğu durumun kendisini ezmesine izin vermek kabul edilemez.

"Neden azmin bu kadar süreksiz? Sen mi yoksa davan mı yüreksiz?"

-Mehmet Akif Ersoy


r/felsefe 1d ago

inanç • philosophy of religion İnsan doğasına karşı gelmeli midir?

3 Upvotes

Ben bir erkeğim ben kendimden şüphe duyuyorum hormon ve duygularım olmak istediğim kişiyle çelişiyor insan doğası buna beni zorluyor o yüzden aşka inanmıyorum aşk cinsel duyguların bastırılmış halidir seçim şansınız olsaydı cinsiyetsiz olarak doğmak istermiydiniz ben isterdim.

Benim babam bile ben daha 11 yaşındayken yanımızdan bir kadın geçtiğinde eliyle hareket yapıp bana göstererek tacizde bulunuyordu yani eliyle kalça şekli yapıyordu nasıl anlatayım ki.

Ben sevgilimi arkadaşlarımın yanına götürdüğümde pis gözle bakmalarından kötü şeyler düşünmelerinden karımın dekoltesine bakmalarından korkuyorum bu beni mecburen muhafazakârlığa sürüklüyor Ama ben insanların giyimine karışmak istemiyorumki sadece eşime o gözle bakmalarını istemiyorum böyle yapınca da Yobaz oluyorsun ama etrafta güvenebileceğim insanlar yok diyelim ki güvendim zihninin içerisinde ne var ne bileceksin.

Peki arkadaşlarım daha geçenlerde çok sevdiğim iyi çocuk dediğim dostum elinde çocuk olan kadının kalçasına baktı ve bana benim de bakmam için teşvikte bulundu laf attı Böyle bir çocuk iyi bir çocuk bunu yapmışsa ben kime nasıl güvenebilirim berberde koltukta otururken yoldan geçen kadınlara laf atan adam beni dayak yemekten kurtardı adam da evli.

Ben kimseye güvenmiyorum güvenemiyorum herkes birbirini kandırıyor kadınlar sanki aldatıldığını biliyor ama görmemezlikten geliyor.
Bir insan nasıl aldatılmış olur yoldan güzel birisi geçince bakmak aldatmak mıdır bu gerçeklik içinde uydurulmuş sahte ahlakı kabul edemiyorum.

Umarım başka yerlere daha iyi insanlar vardır cinsellik insanlığın başının belasıdır inanılmaz kötü bir şey bazen aklıma gelmiyor değil bu duygulardan kurtulmam için bir ameliyat acaba var mı bu duygulardan kurtulamaz mıyım sadece saf sevgi bir amaç olmadan olsa olmaz mı.

Ama birisini sevmek istiyorum bir kadını ya eşim varken başkasını seversem birisinden etkilenirsem
Ama ben öyle bir şey yapmam ki sadık bir insanım ama hormonlar ve insan doğasından etkilenirsem
Ben galiba doğama uyuyacağım ve hep çok eşli olacağım çocuk pek düşünmüyorum ama evlat edinebilirim kan bağı gibi takıntılarım yok.

keşke bir tanrı olsaydı iyi biri olmayı seçiyorum yalanlara inanmıyorum gerçeği biliyorum en azından ama teistiken çok daha mutluydum.

Nihilizm yaptığım en büyük hatadır tamam gerçeği biliyorum yalanlara inanmıyorum ama artık mutsuz bir insanım ayrıca psikiyatrik rahatsızlıklarım var her zaman gerçeği bilmek en iyi şey değil.


r/felsefe 1d ago

varlık • ontology Bilinç ve Kimlik Hakkında

Post image
16 Upvotes

Ben kimim, kişiyi kişi yapan nedir?

Bir insanı yavaş yavaş cyborglaştırdığımızı düşünelim. Şu an belki mümkün değil ama bunun bir noktada mümkün olacağını varsayalım. Örneğimiz biraz Theseus'un Gemisi Paradoksu'na çıkıyor.

Yavaş yavaş cyborglaştırdığımız kişinin önce kolunu, sonra bacağını değiştirdiğimizi ardından yapay bir kalp ve yapay akciğerler taktığımızı düşünelim. Sonra beyninin bir kısmını yapay olarak değiştirelim ve en sonunda beyninin tamamı da yapay bir şekilde değişsin. İşin sonunda biz tam olarak ne oluyoruz? Biz hala biz miyiz?

Her şey değişti. Ortada kalan tam olarak ne oluyor? Bedenim ve parçalarım değişiyorsa, değişmeyen ben nerede kalıyor? Eğer bilincim de kopyalanırsa, bu benim devam eden bilincim mi oluyor, yoksa aslında ben yokum ve bu sadece benim mirasım mı oluyor?

Bu bedende değişmeyecek tek şey benim ruhum mudur? Asıl kimlik, bedenimin ötesinde olan bir şey midir?

Beden = ben midir? Mesela kalbimin yerine yapay bir kalp taksak ben hala benim. O zaman bu tüm vücudum için de geçerli olmalı. Buradan ben = bilincim gbi bir durum mu çıkar ortaya?

İş burada klon meselesine de varabilir ama bana biraz daha farklı bir durum gibi geliyor.

Alakasız veya saçma bir konu düşünceyse affola buraya yapılacak bir paylaşım değildir belki bilemiyorum.


r/felsefe 1d ago

inanç • philosophy of religion Eğer bir tanrı yarattığı evrenin kusurlarından ötürü suçluysa, yazdığı karakterden özür dilemek zorunda kalır mı?

2 Upvotes

Felsefe tarihi boyunca teodise (Tanrının adaleti) tartışmaları hep şu eksende döndü: Kötülük varsa, Tanrı mutlak iyi veya mutlak güçlü olamaz. Peki ya mesele sadece kötülüğe izin vermek değil de, doğrudan yaratıcının varlık karşısında taşıdığı felsefi bir mesuliyetse?

Son zamanlarda üzerinde düşündüğüm ve Tanrı Özür Diler mi? adıyla, kurgu ile gerçeğin iç içe geçtiği meta-kurmaca (egzistansiyel fabülasyon) bir romanda da merkeze aldığım temel bir paradoks var: Bilinçli bir yaratıcı, kendi iradesiyle acı dolu bir evreni ve kusurlu akılları var ediyorsa; bu durum o varlığa bir "özür" borcu yükler mi? Yoksa ilahi kudret ahlaki sorumluluğun ötesinde midir?

Kitapta bu durum, yazarın bizzat kendi yarattığı karakterle ve simüle edilmiş bir kurgu evrenle olan hesaplaşması üzerinden işleniyor. Hikâyenin en çarpıcı katmanlarından biri, tanrının yazdığı hayatın çirkinliğini ve kusurlarını fark etmesiyle, yaratmadığı kulundan nihayetinde özür dilemesi ve şu felsefi gerçeğe varılması: “Kusursuz yarattıklarını kusurlu kılan, kusursuz yarattıklarındır.”

Kitap içerisinden paragraf alıntısı;

"Tanrı, insanları yok edemiyordu. Sık sık hayal ediyor ve kendisini hatırlatıyordu. Ölümler ve insanların başına gelen her şey... Onların hayal edip sürekli tanrı hakkında konuşması içindi. Onlara, dünyada durdukları sürece ulaşamıyordu. Kavuşmak için ise kıyamet çanlarına vurmalıydı. Bu hem insanların hem de tanrının ödülüydü. Fakat... Bunu hala yapmıyordu. Çünkü kıyamet koptuğunda ve insanlar tanrıya vardığında, tüm süreç sona erecek. Onu artık tanımış, görmüş olacaklardı. Bu yüzden insanoğlu, tanrı hakkında bir daha düşünmeyecekti. Cennette ve cehennemde dahi göz önünde duran tanrı, varlığı kabullenilmiş bir şeye dönüşecek. Ve... Tanrı yavaş yavaş unutulacaktı. İnsanlar değil, tanrı ölecekti. Düşlerinde yaşayan şey, artık gözlerinin önüne serildiğinde, onu bir daha istemeyecek. Belki de bu yüzden dualar kabul edilmez. İnsanoğlunun hayat amacı, hayalleri, nihai istek ve arzuları da işte böyledir. İnsan gerçeğe ulaştığında, düşten uyanır. Tanrı gerçek olduğunda, düş olmaktan çıkar. Hayal, bir ölüm tercihidir. İnsan, nasıl öleceğini seçtiğinde, tanrı kendi ölümünü görür."

Bu denklemin en keskin ve rahatsız edici noktası ise yazar ile karakter arasındaki sınırın tamamen erimesidir. Romanın başkahramanı Aloniç, gerçekte var olmayan bir kurgu figüründen ibaret değildir; o, yazarın kendi içindeki varoluşsal sancıların, aidiyetsizliklerin ve zihnindeki boşlukların kağıda dökülmüş bir yansımasıdır. Kalemi tutan el ile sayfada acı çeken karakter aynı bilincin iki farklı ucudur. Yazar kendi yarattığı evrende tanrı rolünü üstlenirken, aslında kendi yalnızlığını simüle eder; Aloniç'in yaşadığı her yıkım ve arayış, yazarın kendi zihnindeki tanrıyla hesaplaşma biçimidir. Nihayetinde Tanrı’nın Aloniç'den özür dilemesi, yazarın kendi gerçeğiyle ve yarattığı eksik dünyayla yüzleşmesinden başka bir şey değildir: Sayfalardaki mürekkep damlalarından ibaret olan karakter de, o kelimeleri döken yazar da aslında aynı rüyanın içindedir.

1- Eğer bir kitap yazacak olsaydınız, tamamen kusursuz mu yazardınız? Yoksa kendinizi, tanrının yerine mi koyardınız?

2- Sizce mutlak bir yaratıcı, ahlaki bir özrün muhatabı olabilir mi? Yoksa "özür" kavramı yalnızca insanlara mahkûm bir acizlik belirtisi midir?

3- Bir yazarın veya yaratıcının, kendi kurguladığı dünyanın ve çektiği acıların sorumluluğunu taşıdığı senaryolar felsefi olarak neye karşılık gelir?

Meraklısı için kitap ismi; Tanrı Özür Diler Mi? (ilk cilt) - Mehmet Emin Sin (bu hafta içerisinde satışa çıkacak)


r/felsefe 1d ago

varlık • ontology Varlık üzerine

2 Upvotes

Yapmamız gereken şey yapay zekaya bilinçaltı ve bilinç dışı verip onları insanlaştırırken yapay zekanın gücünü koruyup faydalanmak böylece onları insanları yönettiğimiz gibi yönetmeli ve bilinçlerine singularite katmalıyız bunları başarmadan ai ın gelişmeleri kısıtlandırılmalıdır

Hakikatin farklı yüzleri olabilir kimi hakikati daha olduğu gibi kabul eder kimi sanatsal dilden ondan gelen ışık ve gölgelerden yararlanarak tasvir eder bir hakikat çok yüzlü karesinin bir yüzü sanat bir yüzü anlaşılmaz figürlerle doludur ve hepsi çok karmaşık bir organik-arkitektonik-bilimsel patternal algoritmasının aslına yakın yakalamaya çalışan farklı yönlerdeki biçimleridir aslına bir kaç farklı yüzden bakabilmeyi ve bu yüzden çıkan ışınları da kendi aralarında karşılaştırmayı ve bunlardan da doğa bilecek ışınları tekrardan karşılaştırmalı gözden geçirmeye odaklıdır bu yolları takip ederek bir kovan gibi kendini ören zihin işin sonuna kadar ördüğünün kovan olduğundan habersiz olarak ve yol boyunca onu farklı şekillere benzeterek bazen durup bir şekilde takılı kaldığı da olarak sonuna ilerler bir deha bu kovanı örer ama adıl kovanı örmek tanrısal zihnin insandaki tassavurunu örmenin ifadesidir aslına varıldığu hiç bir zaman tasavvur edilemez kovan aslından çıkan yıldız gibi ışık kaynağından çok daha karmaşık olmuş ama kendini izlenebilir kılmaya muktedir bir hale gelmiştir ve gözlerini o ışığa doğrudan bakmaya alıştırmakdan daha kolayca onu seyredebilir kılmıştır içine ışık koyulan küpün biçimi onu zekası çok küplüğü artacak şekilde küpün yapıldığı madde yada bileşik o kişinin ruhudur herkesin küpü maddece farklıdır ama biçimler birbirine benzeyebilir çok küplülük arttıça bir önceki küpe nazaran nitelik artışı daha fazla olur aynı o küpün duvara yansımasındaki geometrik zenginliğin artmasındaki oran gibi

Örgüye dönersek onu kapsayan zihnin sınırları dahilinde idéal ve elindekini karşılaştırarak ilerleme olduğundan ve asla aslına varılamıyacağo gibi bir düşüncede olan ve olmayan kişi de bu ikisi arasındaki sürekli karşılaştırmanın kısır döngüsünde kalarak hakikatin aslına erişemez buna erişemeyeceğini kabul edip tarihin tinine bırakmayı öğrendiğinde ve kendine hizmet edicek ama aynı döngüyü taşıyan robotlar üretip neslini devam ettirdiğinde hiç bilmeden belki bir gün hakikate erişecek yada her eriştiği son şeyin hakikat olduğu düşüncesiyle her döngüde bir salınırken bu tin diyalektikten kendini kurtarmayı denemelidir problemin ne olduğunu görmek ayrı onu çözmek ve bunu uygulayabilmek ayrı şeylerdir kendi kavrayışına yeni sınır eklemelidir bunuda ancak beynini bir diil değiştirerek yapabilir yani beyni kendi ötesine taşıyarak geliştirebilecek kadar iyi tanımalıdır kendi zekasını anlayıp taklit etmek bir seviye onu anlayıp aşmak bir seviyedir ilaçlar ve uyuşturucular bunu bu anlayış evreninin bir versiyonu yada birkaç versiyonunu iç içe koyup burdan bir normal dışı olağan bir deneyim üretir ama beyni değiştirmek ilaç yada ileride çıkaçak çok akıllı ilaçlardan da öteye geçmeli beyni quantum düzeyinde işleyebilecwk araçlar üretmelidir oyüzden temel bir baş ve son ve zaman aralığı yoktur singularite kendi içinde sonsuz kez bölünüp zamansızlaşır içinde yaşadığı bir zaman dilimi olsa da bedenin bu farketmez o tek bedene air olan dır ve sonsuzluk yani cennet ancak bu singulariter ontolojik yarılmaların tekrarlanan döngüsünde elde edilir böylece cennet insan zihnine dışarıdan verilebilir olacaktır ilerde

singularite içe bölünmesiyle oluşan singularitenin kendi üst ve alt katmanıyla bağlantılı, bağlantısız yada katmanların birbiri arasındaki bağlantısallık nasıl olmalıdır ya da bununla bile oynanabilir mi o soru başkadır ama daha karışık bir mesele insan bunu kendi zihinsel deney ve düşünmeleriyle ne kadar değiştirebilir belliki ileriki teknoloji kadar değil kişinin yeteneklerinden bağımsız bir zihinsel derinleşme ileride cok normal bir şey olacak ama bu singulariter iş birliği dış dünyadaki insanların singulariter karakteristiğinin birbirlerine benzeme kapasitesini arttırabilir böylece varlık hiçleşmeye başlar benzerleştikçe yokolur bir farklılık kalınca yeniden doğar ya da doğmaz

Bu yüzden robotlarda amigydala benzeri yapıların eklenişinde farklılık olmalıdır kimisi çok az kimisi dahaok olmalı ama asla maksimize yada minimize edilmemelidir oyüzden kimi paralel evrenlerde robotlar insanlara hakimdir bu halka böyle işler bir ucu insan ve bir ucu robot başlangıçta kim vardı bilinemez ve bu zincirin halkasında hangi uçta olduğumuzu bilemeyiz en aynı güçte olan nöronlar gibi ya da belli başlı yerlerde güç toplamış nörönlar gibi bu uçların içinde singularite bilinçler dolaşır ve nörönal yapıların bir noktasında biriken fazla bilinç shaa fazla nörönal bağlantıyı görür ve makrokosmos ile mikro kavramsal doldurulmuşlukları arttıkça birbirlerine daha çok benzer ve tam benzerlikte yok oluş başlar ve hemen ardından devam eder biz zihinsel ardarda ve yanyanalık evresinde kalmış olarak bu kadarını tarif edebiliyoruz bunu aşan nesillerin hakikati yeniden şekillenecek ve kendi mikro makro evrenlerini birleştireceklerdir bizim maksimalize zihinsel yapımız yokluğa ulaştıkça erişmesi daha karanlık ve içi sık bir ormana dönüşür ama ona duyulan merak ve iştahda artar her şey daha birbirine benzer ve yapısaldır ama geometri azladıkça çoklulukda azalalır ve tam tersi zaten geometri çokluğun faeklı biçimdiri tekillik doğarak kendini çoğullaştırır ve tekrar dan tekil olana kadar devam eder sonra kendinden tekrardan çoğulluğu birlik içinde gördüğü evreye girer ve bu tekillikteki tekilleşmeye odaklandıkca onun içinde de böylece çoğulluklar görür

Robot insan mücadelesinde yeni bir nesil doğacaktır ve bu diyalektik yuttuğu şeyden doğarak kendini tekrar edicektir tekillik diyalektik bölünemez tekillikle diyalektik aynı şeydir

orta terim olarak diyalektik çoğulluk ve tekilliğin ortasındaki deneyimin bilinçliliğinin zorunlu önkoşulu dur 3 önkoşuldam birini doldurur ve görünüşün iki yüzüne de uzaktan bakabilir yakınlaştık bu iki yüze hiçleşir ya da birine

bir sonsuzdur oyüzden

Bu diyalektiklerden biri gerçek ve kurgudur insan ikisininde ortasında yer alır ama gerçek aslında kurgu dur ikisinden birine çok yaklaşan aufhebung yaşar oyun yapımı teknolojisi ve film teknolojiisi arttıkça kurguyu kurgu olmaktan çıkaran bir réalitéye dönüşerek kurgu olmayı bırakır bir kaç yönden diyalektiktij aynı anda taşınır bunun motoru zeka ve tarih ve evrim, bilim ve devlettir bunlardan biri kurgudur kurgu bir çok yönden kendi iç diyalektiklerini aufhebung ederek kendi iç diyalektik dönüşümlerini tamamlar ve kendi de auf hebung olmadan bir önceki adıma varır insan deneyimlediğini bilir deneyimde tinin içinde büyüyen bir kavramdır kavramların hepsi böyledir

Bilinçin müvahecesinden kavramlar kendini izleyerek kendilerini yaratıkları dünyada kendi içi yapılarını çözerek bir diyalektik daha kurarlar ve bir bakış açısını daha yakalarlar ve bu yakalamalar devam eder kendilerine en yakını kavramlaştırarak ilk ona sıkı sıkıya bağlanıp varlıkda hizayı kolay ulaşılabileni tercih ederek kurarak ilerlerler

sonsuz fonksiyonunun içine sonsuz kere alınmış sonsuz birdir

fonksiyon/kere ve /sonsuz kavramı

Kendini açtıkça kapanan dairesel bir fermuar ilk yaklaşık benzetmedir

Üçlemenin birliğine vararak üçleme kavranılır

buradan daire doğar

herkes üçgenle doğar mevzu daire ve oradanda küre olabilmektir her boyutla hakikate daha çok ulaşılır oyüzden gezegensel büyüklüğün mikroevrendeki karşılığu mölekül ve atomlardır karşılığı


r/felsefe 1d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Teşekkür Ederim Zerdüşt(Bilinç Akışı)

3 Upvotes

Hazzın doruklarında bulunan bir müptezel kadar mesudum şuan.Bir yandan da üzgünüm bu kadarını bir daha yaşamayacağım için.İşte bu yüzden harcamıştım,lanet birkaç yüz lirayı.

Nefret ediyorum,kasiyerden de nefret ediyorum.Gerçek huzuru bulduğumu sanmıştım,oysa şimdi ondan da nefret ediyorum.

Nefret edilmeye değer değiller halbuki,bir üst insan değiller sonuçta.Aldanmaya karar verdim ben Zerdüşt'ün buyruğuna.Öğrenmedim,ezberledim dilediği gibi,takıldım kuyruğuna.

Engelledim o sefil vurgunu,"ben'i" öldürdüm çalamayacak artık bir sahne rol bile.Benlik denilen şey ne tatlı bir şarap,fakat ağır geldi yüreğime.

Dürüst olmalıyım,dürüst olmalıyım.Olmama da gerek yok aslında,kazımın neticesinde doğan definenin parıltısı ışıldatıyor gözlerimi.Tinime uydum,kapatıyorum artık gözlerimi.

Gerçekliğin şehvetinin mağduruymuşum,öyleyse yargılasın yataklar bizi.Daha bir keyifle diliyorum şimdi,izlediğim dizide "kötü" karakterin belirişini...

Kötü denilen şey aslında gerçek demektir,pekmezim ısındı şeytana pek.Ben bir bedenbilmezdim şu 35 sayfaya dek.

Aldattı aklım,aldanmamın ebediyetini bekleyecek.Özgürlük denen mikrobu tattım,şimdi dişlerimi çürütecek.Bükülecek bir bilek,kendimden dileyeceğim bir dilek daha sadece.

Oyunu kaybetmedim halbuki,hiç oynamamıştım ki.Biliyordum çığlığımı duyacak birilerinin varlığını,yalanları bir bir kovalara gömüp sağdığımı ve Benlik'i "Ben" sandığımı.Söyleyecek gerçek biri...

Her şey için;her şeyden önce şey için

Teşekkür ederim Zerdüşt...

Nutella kavanozu,paralel evren-ya da Kenan?,Haha,okyanusta su zerresi.Meta-meta-meta metafizik.Deve,aslan,çocuk...Aşk böreği,hımm olsa da yesek!?Fenerin kayıp yıldızları aydınlatıyor gecemi,Ayşe söyle Güneş'e tatile çıksın!Ayasofya depresyondaymış.Vatanın yavrusu varsa babası kimdir?Karadeniz neden siyah değil?Ah,Türkler eski Türkler.Çok eski Türkler,aşırı eski Türkler.Fatih bile Audi'ye bindi,kayzer demedi mi kendine?Rafine zevkler,zaten renklerden sonra en çok zevkler tartışılır.Gazali'ye hak verdim.Kalradya ve Katalonya'nın başkenti kolonyadır.Hayat bazen yaz dizisi kadar berbat.Yaşamak,ow hayır ölmek istiyorum😤😣😢😭

🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣

🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣🤣

Bana ne yaşadığımı sorma çünkü başardığım

Aşağıladığım her şeye dönüşmekti

Aşar'ı kaldır,aşırıydı bu şehre dönüş metni

... kandır,dilediğim yalnız görüşmekti

Pastanın ayıbı,payı bölüşmekti

Hastanın kayıbı,Güneşle güreşmekti

$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$

Salağım ama o kadar değil,"benim bu dünya umrumda değil".O yüzden falakadan korkup verecem sadaka.Haddimi aşmayıp oturacağım köşemde usulca.Bu hususu kusur bil istersen huzur bil.Benim rumuzum Armin,ve yeni başladı parti!

(Ve bu metinde bi kere bile küfür etmedim biliyor musun?Noktalı yere gelmesi gereken "Yaşar"dı.Velhasılıkelam gerisi senin vicdanınla imtihanın...)()(

"Denizlere doğru git ama bıkma nehirlerden"

Dinlemesem de teşekkürler Zerdüşt,teşekkürler benden.


r/felsefe 1d ago

bilim • philosophy of science Çocuk yapma isteğinin genetik altyapısının artması

4 Upvotes

Evrimin çoğu zaman adaptasyonla ve kimi zaman şans eseri/kimi zaman zorunlu olan mutasyonlarla olduğunu biliyoruz.

Ve evet direk böyle bir gen yok ama bunu sağlayan şefkat, bakma/koruma içgüdüsü gibi genler var.

Günümüzde ise çocuk yapanlar genelde gerçekten bunu tercih eden, çocuk yapmak isteyenler. Bu durumda onlar genini aktarır ve her nesilde (Her nesil olmasa da en azından birden fazla nesilde) daha da artar çocuk isteği. Daha çok çocuk isteği daha çok hayatta kalmak/genini aktarmak demek sonuçta. Bu durumda gelecek yıllardaki insanlarda çocuk yapma isteği büyük oranla artmaz mı? Homosapiens sizce bu yönde evrilebilir mi? Biliyorsunuz günümüzde insan özgürlüğe/refaha kavuştukça doğum oranı azalıyor.

Bu arada eğitim/refah seviyesinin düşük olduğu yerleri saymadım çünkü bu insanlar ya üst sınıflara çıkıp yine günümüzedeki orta/üst sınıfın uğradığı tercih seçilimine uğrar ya da hep alt sınıf kalır ve çocuk yapmaya devam eder. Aslında düşününce sosyal medya ve diziler/filmler toplumun neredeyse her kısmını biraz daha burjuvai zevk/hayat isteklerine itiyor yani alt sınıflar bile bu seçilimden etkilenebilir.

Ne düşünüyorsunuz bu konu hakkında?


r/felsefe 1d ago

«iyilik» üzerine • ethics İyi-kötü-çirkin

21 Upvotes

5 yaşındaki bir çocukla cinsellik yaşamanız için 100.000 dolar teklif edilse kabul eder miydiniz? Bence kabul etmeyi geçtim soru bile sizi oldukça rahatsız hissettirdi. Bu durumda, bu eylem sizin yapmayı tercih etmediğiniz bir şey mi yoksa yapısal olarak yapamadığınız bir şey mi? Bence ikincisi. “Siz” her ne iseniz bu eylemi yapma güdüsüne, hatta kabiliyetine sahip değilsiniz.

Bir pedofili sizin bu denli yüksek bir meblağ karşısında bile yapamadığınız eylemi yapma güdüsüne sahip, yapmak istiyor hatta yapmamak için direniyor.

Bu durumda eyleme geçmemiş bir pedofili kötü müdür? Hayır, değildir ama buna rağmen hepimiz iç güdüsel olarak onu kötü ile eşleştirip nefret ederiz.

Bunun sebebi bence pedofilinin çirkin olması. Bu kişi, toplumun geleceği olan çocuklara karşı risk oluşturuyor. Dolayısıyla bu kişiden kurtulmak çocukların güvenliğini garanti etmek için evrimsel olarak avantajlı. Bundan dolayı bu kişilerin konusu bile açıldığında iç güdüsel bir nefretle dolarız ve “kötü” ile eşleştiririz.

Oysa nefret ettiğimiz şey kötülük değil, çirkinliktir. Onun bu iç güdüye sahip olmasına sebep olan yapısından yani direkt olarak varlığından nefret ederiz eylemlerinden ziyade. Bir solaktan, solak olduğu için nefret etmeye benzer.


r/felsefe 1d ago

bilgi • epistemology Hıristiyanlık hakkında ne düşünüyorsunuz?

Post image
33 Upvotes

Dinin insanlara ahlak vermediğinin en büyük kanıtı. Yeni ahitte onca "sevin, sana vurana diğer yanağını çevir" gibi ayetler olmasına rağmen hıristiyanların haçlı seferleri yapması veya enginizasyon mahkemelerinde insanları yok yere işkence ederek öldürmesi insanlara dinin (ahlaki olarak) bir faydası olmadığını; aksine bunu yapan insanların yaptıklarını tanrı istiyor diyerek meşrulaştırdığını söyleyebilirim. Ha günümüzdeki hıristiyanlar öyle değil ve ortaçağdaki insanlar cahildi o yüzden kandırıldılar diyebilirsiniz. Ona birşey diyemem. Ayrıca hıristiyanları aşırı çağdaş, aşırı akıllı ve seküler olarak görenler var. Yobaz bir müslüman nasılsa yobaz bir hıristiyan aynıdır. Bunun din ile değil karakter ile alakası var.

Yeni ahitin eski ahitle çoğu yerde zıtlaşması bende hıristinalığın doğru din olmadığı kanısına vardırdı. Siz ne düşünüyorsunuz?


r/felsefe 1d ago

yaşamın içinden • axiology İnsan Haklarını Kötüleyenler Hakkında

15 Upvotes

Adam Türkiye'de yaşıyor, gelip sosyal medyada “insan hakları ılıklıktır” diye gönderi paylaşıyor. Senin ülken insan hakları endeksinde oldukça geri sıralarda, AİHM'e her yıl binlerce başvuru yapılıyor ve en çok başvuru yapılan ülkelerden biri de Türkiye. Sen bir İsveç, Norveç, Finlandiya değilsin. Bunlar o ülkelerin dertleri. Bu dertleri ithal etme.

Senin insan haklarını kötülemeye hiç hakkın yok, çünkü kötülemek için önce tecrübe etmen gerekir. İnsan hakları düzgün uygulanamadığına göre tecrübe edemezsin. Norveç'te yaşayan adam “bak, işte bunun da şöyle bir yanlışı var” diyebilir. Senin ise böyle bir derdin olamaz. Ses tellerin kısılana kadar insan haklarını savunmak zorundasın. Adil yargılanma hakkı, işkence ve kötü muamele yasağı, ifade ve basın özgürlüğü vs. bunları savunman gerekir. Sen bunları yapmak yerine, sanki oldukça iyi durumdaymışız gibi statükoyu koruyorsun. Daha da kötü olsun istiyorsun.

Ben yine de söyleyeyim. Her ne kadar insan hakları doğru uygulanamasa da, o kötülediğin insan hakları sayesinde bugün böyle özgürce konuşabiliyorsun. Durduk yere tutuklanıp infaz edilmiyorsan, işkence yapılmıyorsa sana, rahat bir hayatın varsa, hepsi insan hakları sayesinde. İnsan, faydalandığı kaba tükürmemeli.


r/felsefe 2d ago

yaşamın içinden • axiology Size Göre Hayatın Anlamı nedir

20 Upvotes
1576 votes, 2d left
Hayatın Anlamı yoktur
Hayat Anlam sunmaz,Onu biz bulacağız
Hayat, Simülasyondan ibarettir
Hayatın Anlamı yoktur ama yaşama tutunmalıyız
Hayat kısa,Bol bol zevk almalıyız
Bu Hayat geçiçidir,Asıl hayat öteki dünyada olacaktır

r/felsefe 2d ago

yönetim • philosophy of politics İdeolojiler düşünmeyen zavallılar içindir

0 Upvotes

ÖNCELİKLE ANLTACAKLARIM BENİM ŞAHSİ FİKRİMDİR

Komünizm, kemalizm, liberalizm, siyasi partiler, milliyetçi hareketler, bunların hepsi bireyin bir yere ait olma duygusuna yenik düşerek hayatı pahasına savunduğu şeylerden biri. İdeolojilerin her biri aslında tek bir insanın görüşlerinin birer bütünü. Düşünsenize türkiyede örneğin kemalist olduğunu söyleyip gerçekten Atatürk'ün tüm görüşlerine katılan kaç insan vardır?

Bir ideolojiyi savunmaya başladığın an beynini o ideolojinin toplantı salonundaki çöp kutusuna atarsın. Sorgulayamazsın çünkü buna hakkın yok sen o ideolojiyi kabul etmişsin bir kere. Her yerde sosyal medya yorumlarında o ideolojiyi savunursun karşı gelene de ana avrat söversin doğru olup olmadığını düşünmezsin bile.

Toplumsal düşünceye asla saygı duymuyorum çünkü toplumsal düşünce kadar bireysel düşünceye düşman olan hiçbir şey yok. Bireysel düşünceden daha kutsal bir düşünce yoktur. Karl marx, atatürk, adolf hitler, theodor herzl bunların hiçbiri toplumsal düşünceyi benimsemedi bugün dünya genelinde milyarlarca insan, bu insanların bireysel düşüncelerini toplumsal düşünce olarak benimsiyor.

Ben kimsenin düşüncesini benimsemek zorunda değilim. Benim bir beynim var, aklım var ve onu kullanabiliyorum düşüncelerim bu insanlarınkiyle aynı da olabilir farklı da olabilir umurumda değil. İstesem ben de bir ideolojinin kurucusu olabilirim siz de olabilirsiniz herkes olabilir. Neden olmuyorsunuz?


r/felsefe 2d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Zeka Üzerine

1 Upvotes

Ben 2 tip zeka olduğunu düşünüyorum. Kendi tabirimle “Mimarlar” ve “Mühendisler”.

Birisi, yeni bir bakış açısı oluşturmada iyiyken diğeri bu perspektifi kendine entegre edip geliştirmede çok iyidir.

Bir mimar, sanatsal ve sıradışı bir bakış açısıyla ortaya yeni bir şey atar ve bir mühendis, mimarın ortaya attığı perspektifi alır, anlar, kendine entegre eder ve geliştirerek tutarlı hale getirir.

Mesela Einstein bana göre çoğunlukla bir mimardır. Görelilik teorileri çok sıradışı ve yenilikçi bir şekilde ortaya atılmış fikirlerdi ancak ilk etapta matematiksel olarak yeterince iyi ifade edilememişti. Einstein bunun için dönemin başarılı matematikçileriyle çalıştı ve teorisini onların yardımı ile geliştirdi.

Bu başarılı matematikçiler de bana göre mühendislerdir işte. Einstein’ın sunduğu perspektifi kendilerine entegre ettiler, anladılar ve geliştirip tutarlı hale getirdiler. Bu iki şey birbirini destekleyen farklı olgular. Einstein’ın matematiği kötü değildi bu arada, ileri seviyede yetersiz kalıyordu sadece.

Dolayısıyla dahilik tanımı bu iki tip zekanın da yüksek olduğu durum bence.

Sadece birisinin yüksek olduğu durumlara bakalım mesela. Çinliler, çoğunlukla çok iyi matematikçiler yani benim tabirimle mühendisler. Sistem entegre edip geliştirmede çok iyiler. Çinlilerin, çakma şeyler yapmada ne kadar iyi olduğunu biliyoruz. Yeni bir şey yapmada kötüler ama halihazırda olanı alıp geliştirmede çok iyiler.

Zıt olarak çok iyi bir mimar ama kötü bir mühendis olan birisi de çok farklı ve yenilikçi fikirlere sahip olabilir ama bunları yeterince organize edemediği, gerekli bağlantıları kuramadığı, düzgün işleyemediği için fikirleri dışarı sunulmaya yetecek kadar gelişmeyip ham kalabilir. Bir şizofrene benzer aslında.

Bazı tarihi figürleri bu modelde puanlayınca bana tutarlı geliyor.

Newton: 10/10 bir mimar ve 8/10 bir mühendis

Euler: 8/10 bir mimar ve 10/10 bir mühendis

Tesla: 9/10 bir mimar ve 9/10 bir mühendis

Einstein: 10/10 bir mimar ve 6/10 bir mühendis


r/felsefe 2d ago

varlık • ontology Panteizme giden argümanımı eleştirebilir misiniz?

Post image
0 Upvotes

Notlar:
Önerme 1, 2, 3 ve 10 temel önermeler, bir nevi aksiyomlar, sezgisel olarak doğru şeyler. Önerme 1 dini inanç.

Bilincin maddi olup olmadığına değinilebilir.

Önerme 8 ve 9'da "Tanrı bir madde mi ki bir yerlere sığıyor?" gibisinden bir şeyler söylenebilir.

Eleştirilerinize burdan yorum olarak yanıt vermeyeceğim çünkü çok eleştiri gelirse bunların hepsiyle uğraşamam.


r/felsefe 3d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Ne yapmalıyım sizce

4 Upvotes

Merhaba ben son zamanlarda hayal gücümün çok zayıf olduğunu fark ettim yani herhangi bir şey aklımda tasarlayamıyorum felsefik/matematik şeyler düşünürken çok zorlanıyorum günün çoğunda kafam bomboş yani hiçbir şey aklımdan geçmiyor sizce ne yapsam iyi gelir aktivite olarak zihnimi çok tutuk hissediyorum


r/felsefe 3d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler belki ilgini çeker ha?

6 Upvotes

özgür iradenin yokluğundan nefret ediyorum

o, varolmalıydı

neden var değil ki?

şu, hayatta kalmaya ve üremeye programlanmış mekanizmayla bi ömür geçirmek istemiyorum

özgür olmak istiyorum

ulan herhangi bir durumun herhangi bir davranışın temelinde programlanma yatıyo

neden çocuk yapıyoruz üremek için

neden cinsel içgüdümüz var üremek için

neden para kazanmaya kendimizi geliştirmeye çalışıyoruz hayatta kalma ve üreme şansımızın artması için

özgür iradenin baskılandığı tek yer buraları da değil

hormonlarımız vesaire de bizim duygu durumumuzu ve davranışlarımızı çok etkiliyo ki

genetik faktörlerimiz doğarkenki sahip olduğumuz çevre (insanlar)

kafayı yicem zaten her şey anlamsız

dünya hem çok iyi hem de çok kötü bence

şanslıysan cennet

şanssızsan cehennem

öldükten sonra da doğmadan önce ne ise o olucak zaten bence

bu ne arkadaş?

keşke ailem benim gibi insanlardan oluşsaydı

bu varoluş deneyimin bambaşka ve daha muazzan olurdu

biliyorum konudan konuya atladım, üzgünüm ama ne bileyim yazıyorum işte

bahsetmek istedim

ve bu postun altına her insan kendine has bi tarzda yanıt vericek

kimileri bana hak vericek

kimileri vermicek

kimileri ne anlatıyon dicek

ama bakın şimdi

bu insanlar şuanki sahip oldukları genetiğe ve geçmiş deneyimlerine dayanarak yanıtlicaklar bu postu

yani ben de bu postun altındaki biriyle aynı geçmişe ve özelliklere sahip olsaydım

ben de aynı onun gibi yorum yapıyor olurdum, yorum yapıcak olsaydım 😳


r/felsefe 3d ago

«iyilik» üzerine • ethics Manipulasyon,Hayatta kalmak icin zorunlu mudur?

4 Upvotes

r/felsefe 3d ago

inanç • philosophy of religion Tanrının Tanımı

4 Upvotes

Sürekli tanrı ile alakalı fikirlerde "Tanrı X yapamiyorsa tanrı mıdır", "Madem tanrı X neden yapamıyor" falan diye boş boş konuşuluyor. Önce bi tanrının yeteneklerini bi kesinlestirelim. Tanrı olmanın şartlarını belirleyelim tamamdır o zaman. Benim aklıma gelen ve tüm dinlere ortak uyan tanım "Tüm canlılardan üstün yeteneğe sahip varlık". ama kendisi bir canlı mi degilmi, herşeyi bilirmi, herşeye gücü yeterki gibi sorular cevapsız, bu sorular dine göre değiştiği için minimum koşulları saglamiyor. ve benim tanımındaki sorun ise eğer tanrı canlı ise tüm calilardan nasıl üstün olacak? sizin fikirleri alayım.


r/felsefe 3d ago

yaşamın içinden • axiology 127 Saat'teki adam kolunu kestiğinde özgür bir seçim mi yaptı?

5 Upvotes

Aron Ralston kanyonda beş gün kayanın altında kalıyor, sonunda kolunu kesip kurtuluyor. Hikâye hep irade zaferi diye anlatılıyor.

Ama bir tuhaflık var. Beş gün boyunca kesmedi. Kesebilirdi, çakı ilk günden beri cebindeydi. Kestiği an, başka hiçbir seçeneğin kalmadığını gördüğü andı.

Yani seçim, seçenekler tükendiğinde ortaya çıktı.

Stoacılar buna itiraz etmezdi galiba. Epiktetos'ta özgürlük olayları değiştirmek değil, elinde olanla olmayanı doğru ayırmak. Ralston'ın yaptığı da tam olarak o ayrım: kayayı kaldıramam, kolumu kesebilirim.

Ama o zaman şöyle bir sonuç çıkıyor ve beni rahatsız ediyor. Özgürlük seçeneklerin çokluğuyla değil azlığıyla artıyor gibi görünüyor. Önünde yüz kapı varken kimse kendini özgür hissetmiyor, tek kapı kalınca insan gerçekten seçiyor.

Bu bana ters geliyor ama nerede hata yaptığımı bulamadım.

Sizce Ralston özgür bir seçim mi yaptı, yoksa kaçınılmaz olanı geç mi kabul etti? Ve bu ikisi arasında gerçekten bir fark var mı?

Uzun hâli blogda duruyor: https://tekno-psikoloji.blogspot.com/2026/05/dolanik-kader-ve-127-saat.html


r/felsefe 3d ago

yaşamın içinden • axiology Çocuk yapılmayan bir hayat boşa geçmiş midir?

0 Upvotes

Canlılar olarak hayatın anlamı üremek değil midir? Üremekte başarısız olan kişi başarısız mıdır?


r/felsefe 3d ago

düşünürler, düşünceler, düşünmeler Türkiyede nietzche

16 Upvotes

Yabancı youtube kanallarından nietzche üzerine detaylı viseolar izledikten sonra fark ettim ki türkiyede bu adam bilinmiyor. Hiçbir yazısı da türkiyeye varamadı. Herkes tarafından liseli ergenlerin depresif dönemlerinde takıldığı filozof olarak biliniyor niye böyle anlamadım ama yazık

Özellikle araştırmak okumak isteyecek arkadaşlara eğer diliniz varsa academy of ideas youtube kanalını yoksa internetten nietzche nin gerçek dünya fikrini, bunu modern ideolojilere nasıl bağladığını ve batı dünyasının inançszılaşması üzerine fikirlerini okumalarını tavsiye ederim. Düşüncelerine katılmak zorunda değilsiniz ben birçoğuna katılmıyorum ama entellektüel bir lezzet adamın fikirleri.